1. Zalecenia ogólne i leczenie objawowe: jak w WZW typu A → rozdz. 7.1.1. 2. Leczenie przeciwwirusowe: zaleca się terapię bezinterferonową prowadzoną zgodnie z zasadami dla przewlekłego WZW typu C (→ rozdz. 7.3). Powinno się rozpocząć leczenie niezwłocznie po ustaleniu rozpoznania (również u chorych po przeszczepieniu wątroby).
WZW typu C – objawy i leczenie. Jak się można zarazić? Opublikowano: 18:03Aktualizacja: 07:07 WZW typu C to choroba zakaźna wywołana przez wirusa Hepatitis C Virus (HCV). Określana jest również jako „wirusowe zapalenie wątroby typu C” bądź „żółtaczka typu C”. Często rozwój choroby doprowadza do trwałego uszkodzenia wątroby. Mimo że nie istnieją jeszcze szczepienia ochronne pozwalające jej zapobiec, medycyna pozwala na wyleczenie blisko 90 proc. zakażonych. Wirusowe zapalenie wątroby typu C – co to za choroba?Wirusowe zapalenie wątroby typu C – przyczynyWirusowe zapalenie wątroby typu C – objawyWirusowe zapalenie wątroby typu C – diagnostykaWirusowe zapalenie wątroby typu C – leczenieWirusowe zapalenie wątroby typu C – powikłania Wirusowe zapalenie wątroby typu C – co to za choroba? WZW typu C to choroba wywoływana przez wirusa Hepatitis C Virus (HCV). To stosunkowo młody, a zarazem bardzo groźny wirus, zidentyfikowany w 1989 r. Doprowadza on do uszkodzenia komórek w miąższu wątroby. Występuje on w 6 genotypach, co jest dużym utrudnieniem podczas leczenia. Na świecie na WZW C choruje ponad 170 milionów osób. W Polsce jest ich blisko 700 tysięcy. Co roku diagnozuje się średnio 2 tysiące nowych zachorowań. U nas chorują najczęściej dorośli, głównie na podtyp genotypu 1, który jest oporny na leczenie lekami przeciwwirusowymi. Mimo to udaje się wyleczyć około 90 proc. zakażonych. Jednocześnie aż 97 proc. chorych nie wie w ogóle o istnieniu choroby – wynika to właśnie głównie z tego, że wirusa rozpoznano dopiero niedawno. Jedynie 10 proc. pacjentów ma świadomość bycia chorym na WZW C. W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję: Odporność Naturell Immuno Kids, 10 saszetek 14,99 zł Odporność WIMIN Odporność, 30 kaps. 59,00 zł Odporność Naturell Czosnek Max Bezzapachowy, 90 kapsułek 17,39 zł Odporność, Good Aging, Energia, Beauty Wimin Zestaw suplementów, 30 saszetek 99,00 zł Odporność Naturell Ester-C® PLUS 100 tabletek 57,00 zł Wirusowe zapalenie wątroby typu C – przyczyny Wirusem Hepatitis C Virus (HCV) można zarazić się w szpitalu, podczas zabiegu operacyjnego, przetaczania krwi, a nawet w tak powszechnych sytuacjach jak zabieg kosmetyczny czy manicure. Wirus ten zakaża drogą krwiopochodną. Gdy dostanie się organizmu, a nie zostanie w porę rozpoznany, może doprowadzić do marskości, a nawet raka. Najczęściej przenosi się on przez kontakt z krwią osoby chorej lub z przedmiotami, na których znalazła się jej krew. Czasami można się zarazić wirusem także poprzez niezabezpieczone kontakty seksualne. Szczególnie narażone na zachorowanie na WZW C są osoby: pracujące w służbie zdrowia; zażywające narkotyki i korzystające z igieł wielokrotnego użytku; które mają lub miały przeprowadzoną transfuzję krwi; które uprawiają przygodny seks i często zmieniają partnerów; chore na hemofilię, które mają częsty kontakt z krwią; mające bliski kontakt z osobami chorymi na wirusowe zapalenie wątroby typu C; dializowane; zakażone wirusem HIV; z osłabionym układem immunologicznym. Narażone na zachorowanie są też dzieci matek, które były nosicielkami wirusa, oraz płody w łonach chorych mam. Wirus może przenieść się na dziecko w okresie ciąży. Przyszła mama musi być pod stałą opieką lekarza. Osoby znajdujące się w grupie ryzyka powinny też raz na kilka miesięcy wykonywać badania laboratoryjne, żeby sprawdzić, czy na pewno są zdrowe. Żółtaczką typu C zarazić się można również poprzez: drobny zabieg medyczny, np. zastrzyk, pobranie krwi, usunięcie znamienia; transfuzję krwi, zwłaszcza przed rokiem 1993; operacje; dializę nerek; zabieg stomatologiczny; zabieg kosmetyczny z użyciem cążek, nożyczek; przekłuwanie uszu lub innych części ciała, wykonywanie tatuaży; wstrzykiwanie narkotyku; wypadki, bójki, sporty kontaktowe, np. boks, judo; korzystanie ze wspólnej maszynki do golenia, szczoteczki do zębów lub innych przyborów, które mogą być zakażone wirusem. Ryzyko zakażenia HCV jest minimalne przy kontaktach seksualnych z jednym partnerem. Zwiększa się ono jednak wtedy, gdy w obrębie narządów rodnych, odbytu lub jamy ustnej występują stany zapalne skóry i błon śluzowych. Ryzyko zarażenia się jest większe również wtedy, gdy dochodzi do praktyk sadomasochistycznych – wówczas łatwiej o uszkodzenie naskórka i błony śluzowej. Do zakażenia wirusem HCV dochodzi jednak rzadziej niż w przypadku wirusa HBV, który wywołuje wirusowe zapalenie wątroby typu B. Najłatwiej jest się zarazić wirusem w placówkach medycznych, które nie spełniają wysokich standardów higieny. Zdarza się, że w niektórych miejscach nie sterylizuje się odpowiednio np. lamp do utwardzania plomb dentystycznych lub nie wymienia się przy każdym pacjencie rękawiczek lekarskich. W innego rodzaju gabinetach zapomina się z kolei czasem o wymianie igieł do akupunktury. Nie można się zarazić wirusem HCV z kolei poprzez: trzymanie partnera lub dziecka za rękę; kichanie lub kaszel; korzystanie z tej samej toalety, co chora osoba; wspólne zabawy. Osoba chora na WZW C powinna jednak pamiętać, aby w razie jakichkolwiek skaleczeń odpowiednio opatrywać swoje rany i dezynfekować otarcia. Obecnie w szpitalach leżą głównie pacjenci z wirusowym zapaleniem wątroby typu C, którym przetaczano krew ponad 10-15 lat temu. Współcześnie w większości placówek medycznych obowiązują, na szczęście, inne procedury, co z kolei minimalizuje ryzyko zarażenia się WZW C. Wirusowe zapalenie wątroby typu C – objawy We wczesnej fazie, czyli od 2 tygodni do 6 miesięcy od zakażenia, wirus HCV może objawić się w postaci ostrego zapalenia wątroby. Wówczas odnotowuje się u chorego takie następujące symptomy: chroniczne zmęczenie i osłabienie; uporczywa senność; gorączka i stany podgorączkowe; zażółcenie powłok skórnych i białek oczu; bóle mięśni i stawów; brak apetytu; nudności i wymioty; wzdęcia; chudnięcie; świąd skóry; depresja; powiększenie śledziony i wątroby. Warto jednak zaznaczyć, że wszystkie powyższe objawy występują jedynie u około 20 proc. chorych. Żółtaczka typu C w 80 proc. przypadków przyjmuje po pewnym czasie formę przewlekłą – często jednak długo rozwija się, nie dając żadnych objawów, co czyni ją bardzo niebezpieczną. Osoby chore nie zdają sobie sprawy z zaistniałego zagrożenia, a o chorobie dowiadują się podczas wykonywania kontrolnych badań diagnostycznych. W tym czasie wirus może poczynić poważne szkody w organizmie. Jego namnażanie powoduje uszkodzenie hepatocytów, które są komórkami wątroby. Przy WZW C objawy mogą się pojawić nawet po kilkunastu latach od momentu zakażenia. Zazwyczaj są to: złe samopoczucie i dolegliwości bólowe mięśni i stawów. Czasem występują również objawy skórne WZW C, w postaci uporczywego świądu, będącego sygnałem zbliżającej się cholestazy (żółtaczki w połączeniu ze świądem). W zaawansowanym stadium główne objawy WZW C to: światłowstręt (porfiria); małopłytkowość (trombocytopenia); limfocytowe zapalenie tarczycy (choroba Hashimoto); kłębuszkowe zapalenie nerek. U niektórych pacjentów objawy wirusowego zapalenia wątroby typu C manifestują się w postaci polineuropatii obwodowych, zaburzeń czucia oraz stanów otępiennych. Wirusowe zapalenie wątroby typu C – diagnostyka Wirusowe zapalenie wątroby typu C zwykle wykrywane jest najczęściej przypadkowo, co sprawia, że wiele osób nie zdaje sobie sprawy z niebezpieczeństwa. Do zakażenia dochodzi tą samą drogą, co w przypadku wirusa HBV. Rozpoznanie WZW C rozpoczyna się od wywiadu ogólnego oraz zlecenia badań laboratoryjnych i obrazowych. Choremu pobiera się krew na miano przeciwciał anty-HCV i morfologię. Potwierdzenie zakażenia uzyskuje się wykonując badania poziomów enzymów wątrobowych (AlAT i AspAT: norma – poniżej 40 IU/l) i bilirubiny (norma – 0,2–1,0 mg/dl (3,4–17 umol/l). Przypadki wirusowego zapalenia wątroby obowiązkowo zgłasza się, rejestruje i leczy w szpitalu. Pacjent z podejrzeniem WZW typu C powinien wykonać również ultrasonografię jamy brzusznej (USG). U osób, u których wątroba jest mocno powiększona i ulega powolnemu zwłóknieniu, konieczna jest biopsja – dzięki niej można określić genotyp wirusa i odpowiednio zaplanować terapię. Pobrane podczas zabiegu tkanki są badane pod mikroskopem. Przy żółtaczce typu C leczenie jest uzależnione od wyników tych badań. W przypadku braku podjęcia leczenia wirus może doprowadzić do marskości wątroby, czego konsekwencją może być przeszczep. Z marskości może powstać nowotwór, który zmniejsza szansę na przeżycie. Badanie w kierunku HCV – ile kosztuje, kto powinien się przebadać? Cena badania na obecność przeciwciał anty-HCV mieści się w przedziale 25-50 zł. Jeżeli chcesz jednak otrzymać wyniki badania potwierdzającego zakażenie (HCV RNA), musisz zapłacić około 200 zł. Czas oczekiwania na wyniki zależy od danego laboratorium, jednak zazwyczaj czeka się do kilku dni. Ważne jest to, że badanie w kierunku HCV można wykonać w niemal każdej przychodni. Lekarze zalecają, aby każdy raz w życiu przetestował się w kierunku HCV, a przede wszystkim osoby, które w przeszłości miały częsty kontakt z placówkami opieki zdrowotnej, choćby przez hospitalizację czy w poradni. Wirusowe zapalenie wątroby typu C – leczenie W porównaniu z żółtaczką typu B, leczenie WZW C nie jest jasno sprecyzowane. Pacjentom podaje się środki przeciwwirusowe, ale moment terapii jest kwestią sporną. Nadal nie wiadomo, w którym momencie powinno się rozpocząć leczenie. W terapii żółtaczki typu C zastosowanie ma interferon alfa, w połączeniu z rybawiryną. Leczenie trwa kilkanaście tygodni. Decyzję o jego zakończeniu podejmuje lekarz prowadzący, o ile uzna terapię za wystarczającą. Na rynku farmaceutycznym dostępne są preparaty, które nie zawierają interferonu. W składzie mają za to ombitasvir, paritaprevir i ritonavir. Terapia z wykorzystaniem ich jest skuteczniejsza i nie przynosi tylu działań niepożądanych, co leczenie interferonem. Dzięki nim wyleczono blisko 90 proc. zakażonych. Leczenie WZW C polega również na stosowaniu diety (beztłuszczowej, niskobiałkowej), odpoczynku, unikaniu wysiłku fizycznego i psychicznego oraz wszelkich używek. W przypadku stwierdzenia choroby, zapobieganie jej rozprzestrzenianiu się polega na odkażaniu przedmiotów, z którymi chory miał styczność, a osobom, które miały kontakt z chorym podaje się gamma-globulinę ludzką, w celu zwiększenia odporności. Wirusowe zapalenie wątroby typu C – powikłania Najpoważniejszym powikłanie wirusowego zapalenia wątroby typu C u osób przewlekle zakażonych jest marskość wątroby. Zwłóknienie tego narządu na skutek rozwoju procesu zapalnego następuje po ok. 20–30 latach od zakażenia. Może to doprowadzić do niewydolności wątroby, która – nieleczona – doprowadzi do śmierci. U pacjentów z marskością wątroby może także rozwinąć się rak wątroby, który nieleczony daje tylko 3 proc. szans na przeżycie 5 lat. Ponadto u osób zakażonych HCV może także dojść do zapalenia naczyń, neuropatii i zapalenia kłębuszków nerkowych. Źródła: Zobacz także Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Natalia Suchocka Zobacz profil Podoba Ci się ten artykuł? Powiązane tematy: Polecamy
Katastrofalna sytuacja w dostępie do leczenia WZW C w województwie dolnośląskim. Nie ma takiego województwa w Polsce, w którym byłoby aż tak źle. Nie ma takiego wojewódzkiego oddziału NFZ, który na to leczenie dawałoby tak mało pieniędzy. Mowa o leczeniu Przewlekłego Wirusowego Zapalenia Wątroby typu C w terapiach W Polsce z dniem 1 lipca 2015 r. wdrożono pro-gram lekowy „Leczenie przewlekłego WZW C terapią bezinterferonową” [33]. Od listopada 2015 r. w ramach tego programu pacjentom przy-sługiwało leczenie jedną spośród trzech opcji te-rapeutycznych [34]. 26 kwietnia 2017 r. opubli-kowano XXXIII Obwieszczenie Ministra Zdrowia, wprowadzające do tego wykazu czwarty schemat leczenia: elbaswir + grazoprewir (Zepatier) [35]. Udostępniony został zatem, zgodny z rekomenda-cją Polskiej Grupy Ekspertów HCV, modelowy wa-chlarz terapii [4]. W ostatnim czasie zapropono-wane zostały kolejne zmiany w realizacji programu „Leczenie przewlekłego wirusowego zapalenia wą-troby typu C terapią bezinterferonową”, dotyczą-ce wprowadzenia przez Narodowy Fundusz Zdro-wia przetargu centralnego na leki [36]. W związku z tymi modyfikacjami zarówno wśród przedstawi-cieli Koalicji Hepatologicznej, jak i wśród pacjen-tów zakażonych HCV podniosły się głosy niepokoju. W odpowiedzi na te obawy Rzecznika Pra-sowego Centrali NFZ zamieściła 11 lipca 2017 r. ko-munikat, informujący, że rozwiązanie ma na celu zwiększenie dostępności terapii w ramach progra-mu lekowego przez zwiększenie liczby leczonych osób, a także skrócenie kolejek pacjentów oczekują-cych na leczenie. Wspólny zakup ma dotyczyć leków dla pacjentów zakażonych WZW C GT1b bez towa-rzyszącej marskości wątroby lub ze skompensowa-ną marskością wątroby. Natomiast w sytuacji, gdyby u danego pacjenta konieczne było zastosowanie leku innego niż wybrany w przetargu centralnym, pozo-stawiono możliwość jego zakupienia przez szpital [37]. Pierwotnie zaproponowany udział dotyczą-cy takich leków w stosunku do ilości leków zaku-pionych w postępowaniu miał być nie większy niż 5%, zaś w świetle zarządzenia z 14 czerwca 2017 r. rezerwa ta została podwyższona do 20% [36, 38]. Kierując się względami organizacyjnymi i praw-nymi, 1 sierpnia 2017 r. prezes Narodowego Fun-duszu Zdrowia zadecydował o przesunięciu terminu obowiązywania wspólnego zakupu leków z 1 paź-dziernika 2017 r. na 1 stycznia 2018 r. [39]. Podsumowanie Mimo że autorzy często wskazują, iż skutecz-ność wszystkich leków stosowanych w GT1b jest porównywalna, należy zwrócić szczegól-ną uwagę na różnice w ich charakterystyce farmakokinetycznej i farmakodynamicznej. Dla przykładu, najbardziej istotne dla pacjentów ze schorzeniami wątroby albo nerek jest to, czy lek jest metabolizowany przez wątrobę lub /i elimi-nowany przez nerki. Każdy z dostępnych w Polsce leków w terapii HCV GT1b cechuje mnogość roz-maitych interakcji z innymi lekami. Z tego powodu terapia ta jest personalizowana, a dobór właściwej, spośród czterech, opcji terapeutycznej powinien leżeć wyłącznie w kompetencjach lekarza, który zna historię choroby danego pacjenta, wyniki jego badań, choroby towarzyszące oraz wie o zażywa-nych przez niego lekach. Największym wyzwaniem dla powszechnego stosowania terapii bezinterferonowej HCV pozo-staje jej cena [11]. Obecnie terapia taka jest bardzo kosztowna, a spośród 60 tysięcy pacjentów potrze-bujących leczenia rocznie otrzymuje je ok. 5–6 ty-sięcy [5]. W tym kontekście rzeczywiście istnie-je pilna potrzeba zmian, a jakie rezultaty przyniosą rozwiązania zaplanowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia – czas pokaże. Otrzymano: · Zaakceptowano: Piśmiennictwo 1. WHO Global Hepatitis Report 2017 (stan z 2. Weiler N., Zeuzem S., Welker Concise review: Interferon-free treatment of hepatitis C virus-associated cirrhosis and liver graft in-fection. World J Gastroenterol 2016, 22(41): 9044–9056. 3. Gierczyński R.: Projekt KIK/35 Zapobieganie zakażeniom HCV: od badań naukowych do edukacji społeczeństwa i rekomendacji działań strategicznych. W: Wysocki M., Gierczyński J., Gębska-Kuczerowska A. (red.): Aspekty systemowe i ekonomiczne WZW typu C w Polsce z perspektywy zdrowia publicznego. Warszawa: Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny 2017: 29–41. 4. Halota W., Flisiak R., Juszczyk J., Małkowski P., Pawłowska M., Simon K., Tomasiewicz K.; Polish Group of HCV Experts: Recommendations for the treatment of hepatitis C in 2017. Clin Exp Hepatol 2017, 3(2): 47–55. 5. Gębska-Kuczerowska A., Wysocki M. J., Paradowska–Stankiewicz I., Stec M., Juszczyk G.: Ryzyko zakażeń krwiopochodnych z perspek-tywy zdrowia publicznego – raport z badania. W: Wysocki M., Gier-czyński J., Gębska-Kuczerowska A. (red.) Aspekty systemowe i eko-nomiczne WZW typu C w Polsce z perspektywy zdrowia publicznego. Warszawa: Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Za-kład Higieny 2017: 65–100. 6. Gogela Lin Wisocky Chung Enhancing our un-derstanding of current therapies for Hepatitis C Virus (HCV). Curr HIV/AIDS Rep 2015, 12: 68–78. 7. Wosek P., Gozdowska J., Durlik M.: Analiza zmian w schematach le-czenia przewlekłego zapalenia wątroby na tle zakażenia HCV na prze-strzeni lat. Forum Nefrologiczne 2016, 9(3): 178–188. 8. Yau Yoshida Hepatitis C drugs: The end of the pegylated interferon era and the emergence of all-oral, interferon-free antivi-ral regimens: A concise review. Can J Gastroenterol Hepatol 2014, 28(8): 445–451. 9. Kanda T., Imazeki F., Yokosuka O.: New antiviral therapies for chro-nic hepatitis C. Hepatol Int 2010, 4(3): 548–561. 10. Lawitz E., Flamm S., Yang Pang P. S., Zhu Y., Svarovskaia E., McHutchison Wyles D., Pockros P.: Retreatment of patients who failed 8 or 12 weeks of ledipasvir/sofosbuvir-based regimens with le-dipasvir/sofosbuvir for 24 weeks. Abstract 0005 in 50th Annual Me-eting of the European Association for the Study of the Liver (EASL) 2015: 22–26. 11. Tice Chahal Ollendorf D. A.: Comparative Clinical Effecti-veness and Value of Novel Interferon-Free Combination Therapy for Hepatitis C Genotype 1: Summary of California Technology Asses-sment Forum Report. JAMA Intern Med 2015, 175(9): 1559–1560. 12. Nakamura M., Kanda T., Haga Y., Sasaki R., Wu S., Nakamoto S., Yasui S., Arai M., Imazeki F., Yokosuka O.: Sofosbuvir treatment and hepa-titis C virus infection. World J Hepatol 2016, 8(3): 183–190. 13. Höner zu Siederdissen C., Maasoumy B., Deterding K., Port K., Sol-lik L., Mix C., Kirschner J., Cornberg J., Manns M. P., Wedemeyer H., Cornberg M.: Eligibility and safety of the first interferon-free thera-py against hepatitis C in a real-world setting. Liver Int 2015, 35(7): 1845–1852. 14. Flisiak R., Pogorzelska J., Berak H. et al.: Prevalence of HCV genoty-pes in Poland – the EpiTer study. Clin Exp Hepatol 2016, 2(4): 144– 148. 15. Martel-Laferrière V., Bichoupan K., Dieterich Interferon-free regimens for hepatitis C: combine and conquer. BioDrugs 2014, 28(2): 161–169. 16. Zeuzem S., Dufour Buti M., Soriano V., Buynak Mantry P., Taunk J., Stern Vinisko R., Gallivan Böcher W., Mensa SOUND-C3 study group: Interferon-free treatment of chronic hepa-titis C with faldaprevir, deleobuvir and ribavirin: SOUND-C3, a Pha-se 2b study. Liver Int 2015, 35(2): 417–421. 17. Załącznik do obwieszczenia Ministra Zdrowia z dnia 25 paź-dziernika 2017 r. w sprawie wykazu refundowanych leków, środ-ków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych. (stan z 18. Wiesner McDiarmid Kamath Edwards Kremers Krom Kim MELD and PELD: Application of Survi-val Models to Liver Allocation. Liver Transpl 2001, 7(7): 567–580. 19. Ueda Y., Uemoto S.: Interferon-Free Therapy for Hepatitis C in Liver Transplant Recipients. Transplantation 2016, 100(1): 54–60. 20. Kawaoka T., Imamura M., Morio K., Nakamura Y., Tsuge M., Nelson Hayes C., Kawakami Y., Aikata H, Ochi H., Ishiyama K., Ide K., Ta-shiro H., Ohdan J., Chayama K.: Three patients treated with daclata-svir and asunaprevir for recurrent hepatitis C after liver transplanta-tion: Case report. Hepatol Res 2016, 46(7): 707–12. 21. Ueda Y., Kaido T., Hatano E., Ohtsuru S., Uemoto S.: Safe and effective treatment with daclatasvir and asunaprevir in a liver transplant reci-pient with severe cholestatic hepatitis C. Hepatol Res 2015, 45(13): 1360–1362. 22. Mitchell O., Gurakar A.: Management of Hepatitis C Post-liver Trans-plantation: a Comprehensive Review. J Clin Transl Hepatol 2015, 3(2): 140–148. 23. Garcia-Tsao G., Parikh Viola A.: Acute kidney injury in cirr-hosis. Hepatology 2008, 48(6): 2064–2077. 24. Kanda T.: Interferon-free treatment for HCV-infected patients with decompensated cirrhosis. Hepatol Int 2017, 11(1): 38–44. 25. Molnar Alhourani Wall Lu Streja E., Kalan-tar-Zadeh K., Kovesdy Association of hepatitis C viral infection with incidence and progression of chronic kidney disease in a large cohort of US veterans. Hepatology 2015, 61(5): 1495–1502. 26. Saxena V., Koraishy Sise Lim Schmidt M., Chung Liapakis A., Nelson Fried Terrault Safety and effi-cacy of sofosbuvir-containing regimens in hepatitis C-infected pa-tients with impaired renal function. Liver Int 2016, 36(6): 807–816. 27. Charakterystyki produktów leczniczych: Daklinza; Exviera; Harvo-ni; Sovaldi; Sunvepra; Viekirax; Zepatier. 28. Scheiner B., Schwabl P., Steiner S., Bucsics T., Chromy D., Aichelburg Grabmeier-Pfistershammer K., Trauner M., Peck-Radosavlje-vic M., Reiberger T., Mandorfer M.: Interferon-free regimens impro-ve health-related quality of life and fatigue in HIV/HCV – coinfec-ted patients with advanced liver disease. Medicine (Baltimore) 2016, 95(27): e4061. 29. Cope R., Glowa T., Faulds S., McMahon D., Prasad R.: Treating Hepa-titis C in a Ryan White-Funded HIV Clinic: Has the Treatment Uptake Improved in the Interferon-Free Directly Active Antiviral Era? AIDS Patient Care and STDs 2016, 30(2): 51–55. 30. Suzuki Y., Ikeda K., Suzuki F., Toyota J., Karino Y., Chayama K., Kawa-kami Y., Ishikawa H., Watanabe H., Hu W., Eley T., McPhee F., Hughes E., Kumada H.: Dual oral therapy with daclatasvir and asunaprevir for patients with HCV genotype 1b infection and limited treatment options. J Hepatol 2013, 58(4): 655–662. 31. Lange Zeuzem S.: Perspectives and challenges of interferon – free therapy for chronic hepatitis C. J Hepatol 2013, 58(3): 583–592. 32. Liverpool Drug Interactions Group: HEP Drug Interaction Checker, (stan z 33. Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 24 czerwca 2015 r. w spra-wie wykazu refundowanych leków, środków spożywczych specjalne-go przeznaczenia żywieniowespecjalne-go oraz wyrobów medycznych na dzień 1 lipca 2015 r. Załącznik Leczenie przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C terapią bezinterferonową (ICD-10 T E R A P I A I L E K I (stan z 34. Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 28 października 2015 r. w sprawie wykazu refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycz-nych. (stan z 35. Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 26 kwietnia 2017 r. w spra-wie wykazu refundowanych leków, środków spożywczych specjalne-go przeznaczenia żywieniowespecjalne-go oraz wyrobów medycznych. http:// (stan z 36. Projekt Zarządzenia Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia zmie-niającego zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne w zakresie progra-my zdrowotne (lekowe). Data sporządzenia r., publi-kacja informacji nfz/pl/defaultaktualnosci/257/6466/1/21_kwietnia_-_projekt_ zarzadzenia_-_lecz (stan z 37. Wyjaśnienia do publikacji medialnych dotyczących finansowania przez NFZ programu „Leczenie przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C terapią bezinterferonową (ICD-10 B http:// (stan z 38. Zarządzenie nr 42/2017/DGL Prezesa Narodowego Funduszu Zdro-wia z dnia 14 czerwca 2017 r. zmieniające zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju lecze-nie szpitalne w zakresie programy zdrowotne (lekowe). http://www. (stan z 39. Narodowy Fundusz Zdrowia, nia-prezesa/projekty-zarzadzen/projekt-zarzadzenia-leczenie-szpitalne-programy-lekowe, (stan z w swoim składzie. Te cechy są brane pod uwagę podczas doboru dla niego konkretnego podłoża, albowiem powinno ono zawierać wysoką zawar-tość składników tłuszczowych i/lub alkoholu [4– 6]. Kwas azelainowy jest wykorzystywany w ko-smetologii i dermatologii w dość szerokim zakresie stężeń 5–25%. [2–4]. Pozyskiwany jest ze zbóż, ta-kich jak: jęczmień, żyto i pszenica [7]. Produko-wany jest również przez Malassezia furfur i Pity-rosporum ovale [8]. W komórkach ssaków może ulegać β-oksydacji, dając aktywne jednostki dwu-węglowe w postaci acetylo-CoA, który odgrywa kluczową rolę w metabolizmie. Uważa się, że kwas azelainowy może powstawać w organizmie czło-wieka w trakcie procesów lipoperoksydacji egzo-gennych kwasów tłuszczowych jako produkt prze-ciwzapalny, wywodzący się z licznych pochodnych wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega 3 i omega 6 [1].
Wcześnie podjęte leczenie zwiększa szansę osiągnięcia stanu remisji nawet po roku terapii. Chorym na wirusowe zapalenie wątroby typu B jest zalecane przyjęcie szczepienia ochronnego przeciwko WZW A. Szczepienie powinny przyjąć również kobiety w ciąży i dzieci chorych matek w pierwszych 12 godzinach życia. Powikłania WZW typu B
Przypuszcza się, że podstępny wirus HCV, wywołujący wirusowe zapalenie wątroby typu C (WZW C), tkwi w co czwartym z nas! Został rozpoznany zaledwie 25 lat temu. Zakazić się można poprzez kontakt z krwią chorego. W około 80 proc. przypadków zapalenie wątroby typu C przyjmuje postać przewlekłą. Jakie są objawy zakażenia wirusem HCV? Jak przebiega leczenie WZW C? Przypuszcza się, że podstępny wirus HCV, wywołujący wirusowe zapalenie wątroby typu C (WZW C), tkwi w co czwartym z nas! Wirusowe zapalenie wątroby typu C (WZW C) jest chorobą zakaźną wywołaną przez wirus HCV – Hepatitis C Virus, który mnoży się w komórkach wątroby, wywołując stan zapalny i uszkodzenie narządu. Wykryto go niedawno – w 1989 r. Występuje w 6 odmianach, zwanych genotypami. Na świecie, podobnie zresztą jak w Polsce, dominują zakażenia genotypem 1 (u nas to 90 proc. przypadków), a w dalszej kolejności 2 i 3. W Polsce zakażenie tym wirusem rozpoznano u 750 tys. osób (dla porównania liczbę zarażonych HIV szacuje się na 30 tys.). Epidemiolodzy ostrzegają, że to wierzchołek góry lodowej, bo co roku przybywa 2,5 tys. nowych chorych. Według danych Państwowego Zakładu Higieny i Instytutu Hematologii i Transfuzjologii, zebranych na zlecenie WHO, szacuje się, ze 1/4 Polaków jest zakażona. Wirus HCV zidentyfikowano w 1989 r. Wcześniej wiadomo było tylko, że istnieje i wywołuje zapalenie wątroby. Nazywano go Nie-A-Nie-B (NANB Hepatitis). Niestety, w Polsce dopiero 3 lata po wykryciu wirusa (czyli od 1992 r.) zaczęto badać krew krwiodawców na obecność HCV – stąd tak wielka liczba osób nieświadomych choroby. Nasza wiedza o wirusie jest mała – z sondażu TNS OBOP (wrzesień 2007 r.) wynika, że ok. 93 proc. społeczeństwa nie wie, co to jest HCV, jak dochodzi do zakażenia i jakie są rokowania. Co zatem trzeba wiedzieć o chorobie, by bronić się przed nią i nie dyskryminować osób zakażonych? Spis treściJak można się zakazić wirusem HCV?Wirus HCV przenosi się przez seks?Codzienny kontakt z chorym na WZW C jest niebezpieczny?Kto może podejrzewać u siebie zakażenie HCV?Jakie badania wykazują, że jesteśmy zakażeni HCV?Jakie są objawy WZW C?Czym różni się ostre WZW C od przewlekłego?Czy z WZW C można się wyleczyć?Jak przebiega leczenie WZW C?Jakie dolegliwości mogą wystąpić w czasie terapii WZW C?Ile czeka się na leczenie WZW C?Czy kobieta w ciąży może przekazać wirusa HCV dziecku?Czy matka z HCV może karmić swoje dziecko piersią?Jak uniknąć zakażenia HCV?Chorzy na WZW C muszą być na diecie?Czy przebyte WZW C daje odporność na całe życie? Jak można się zakazić wirusem HCV? Do zakażenia WZW C dochodzi w wyniku kontaktu z krwią zakażonej osoby. Drogi zakażenia wirusowym zapaleniem wątroby typu C (WZW C) to głównie zabiegi medyczne: pobierania i transfuzji krwi operacji zabiegów stomatologicznych zabiegów dermatologicznych przy robieniu tatuażu przez wstrzykiwanie narkotyków Źródłem wirusa zapalenia wątroby typu C mogą być: rękawiczki lekarskie, jeśli nie są zmieniane przy każdym pacjencie, igły do akupunktury, cudze cążki, żyletki itp. Jeżeli mamy uszkodzona skórę lub śluzówkę, każdy kontakt z krwią osoby zakażonej może prowadzić do zakażenia. Najczęściej jednak łapiemy wirusa w placówkach służby zdrowia, jeśli nie przestrzega się zasad sterylizacji instrumentów, np. lamp do utwardzania plomb dentystycznych. Wirus HCV przenosi się przez seks? Trudno o jednoznaczną odpowiedź. Choroba nie jest zaliczana do przenoszonych drogą płciową. Jednak ryzyko zakażenia istnieje ze względu na możliwość uszkodzenia naskórka i/lub błony śluzowej narządów rodnych. Epidemiolodzy prawdopodobieństwo zakażenia podczas stosunku płciowego oceniają na ok. 3 proc. przy 25-letnim współżyciu monogamicznym. Są też dane, że do zakażenia poprzez seks dochodzi u mniej niż 1 proc. osób. Trochę większe ryzyko zakażenia istnieje przy praktykach sadomasochistycznych, zwłaszcza kiedy partnerzy używają erotycznych gadżetów. Wirus HCV jest mniej zakaźny drogą płciową niż wirus HBV (wirusowe zapalenie wątroby typu B). Codzienny kontakt z chorym na WZW C jest niebezpieczny? Nie, bo wirus NIE PRZENOSI się przez: kichanie i kaszel trzymanie za ręce przyjacielskie pocałunki korzystanie z tej samej toalety, wanny jedzenie żywności przygotowywanej przez osobę zakażoną HCV (jeżeli żywność nie miała kontaktu z krwią tej osoby) pływanie w tym samym basenie zabawę z dziećmi sport (jeśli nie dochodzi do uszkodzeń ciała) Osoba zakażona lub chora musi jednak dezynfekować otarcia i skaleczenia oraz dokładnie je opatrywać. Kto może podejrzewać u siebie zakażenie HCV? Największą grupę stanowią osoby u których przetaczano krew bądź preparaty krwiopodobne przed rokiem 1992 wielokrotnie hospitalizowane po zabiegach chirurgicznych dializowane badane endoskopowo Zagrożeni są też pracownicy służby zdrowia, straży pożarnej, policji, którzy zranili się i mieli kontakt z krwią nosiciela HCV, a także krwiodawcy. Za 80 proc. zakażeń HCV w Polsce nadal odpowiadają placówki służby zdrowia, jeśli nie przestrzega się w nich zasad sterylizacji instrumentów, np. lamp do utwardzania plomb dentystycznych. Jakie badania wykazują, że jesteśmy zakażeni HCV? Podstawowym są tzw. próby wątrobowe, czyli określenie aktywności we krwi transaminaz ALT i AST (enzymy wytwarzane przez wątrobę). Krew do badania pobiera się z żyły w zgięciu łokciowym. Wynik podwyższony świadczy o stanie zapalnym wątroby i jest podstawą do dalszych analiz. Badanie można wykonać w każdym laboratorium, na zlecenie lekarza pierwszego kontaktu. Do rozpoznania konieczne jest też badanie krwi na obecność przeciwciał anty-HCV. W Polsce lekarze podstawowej opieki zdrowotnej wciąż nie mają prawa wystawiać skierowań na badanie krwi w kierunku HCV. Jeżeli lekarz podejrzewa, że pacjent może być zakażony (ma świeży tatuaż, wiele kolczyków), może go skierować do specjalisty chorób zakaźnych, który zleci badanie. Na taką wizytę czeka się wiele miesięcy. Nie wyszukuje się też u nas w sposób aktywny osób zakażonych. Wynik dodatni nie oznacza jeszcze choroby. Może świadczyć o tym, że byliśmy zakażeni, ale organizm pokonał wirusa i jesteśmy tylko nosicielem. Dopiero dodatkowe badanie materiału genetycznego wirusa – RNA HCV we krwi potwierdzą toczący się proces chorobowy oraz pozwolą oznaczyć genotyp, czyli jego odmianę. Istnieje 6 podstawowych genotypów oznaczonych numerami od 1 do 6. Identyfikacja genotypu jest ważna, ponieważ niektóre odmiany poddają się leczeniu łatwiej niż inne. Szczegółowe badanie może zlecić lekarz pierwszego kontaktu, ale wówczas trzeba za nie zapłacić 35–40 zł. Jednak przy podejrzeniu zakażenia wystawia on skierowanie do poradni chorób zakaźnych (są w większych miastach), gdzie badanie wykonywane jest bezpłatnie. Jakie są objawy WZW C? Sygnałem ostrzegawczym może być: zmęczenie trudności z koncentracją niepokój depresja bóle stawowo-mięśniowe swędzenie skóry Odczuwa je 1/3 zakażonych. Ale pozostali nie mają żadnych dolegliwości, dlatego choroba nazywana jest „cichą epidemią”. Może się rozwijać kilkanaście, a nawet kilkadziesiąt lat bez żadnych objawów. U niektórych osób z uszkodzeniem wątroby po wielu latach dochodzi do marskości i/lub raka, u innych choroba nie pozostawia śladu. Wczesne rozpoznanie daje możliwość całkowitego wyleczenia. Bardzo rzadkim objawem zakażenia jest zażółcenie skóry i białkówek oczu, dlatego kojarzenie WZW C z żółtaczką jest błędem. Czym różni się ostre WZW C od przewlekłego? Ostre zapalenie wątroby typu C pojawia się 4–12 tygodni po kontakcie z wirusem i trwa ok. 6 miesięcy. Zwykle przebiega bezobjawowo. U ok. 20 proc. organizm samoistnie zwalcza zakażenie w ciągu 6–12 miesięcy od chwili wniknięcia wirusa. Ale aż u 80 proc. zakażenie przechodzi w fazę przewlekłą, która wymaga leczenia. Jeżeli po 6 miesiącach od pierwszych objawów choroby stwierdza się obecność wirusa we krwi, można mówić o przewlekłej fazie choroby, która może wymagać (nie zawsze jest to konieczne i nie u wszystkich możliwe) leczenia farmakologicznego. Wtedy też u części osób pojawiają się pierwsze objawy: nudności, bóle stawów, zmęczenie. Namnażanie się wirusa powoduje zapalenie wątroby, którego przejawem jest podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych we krwi. Przewlekłe WZW C prowadzi do marskości i/lub raka wątroby u ok. 30 proc. spośród przewlekle zakażonych. Proces ten nazywany jest włóknieniem. Czy z WZW C można się wyleczyć? Tak. Po wykluczeniu ewentualnych przeciwwskazań (np. chorób tarczycy) chorzy poddawani są farmakoterapii. Jej schemat ustala się indywidualnie dla każdego pacjenta na podstawie rozpoznania genotypu jego wirusa oraz tzw. ładunku wirusa (liczba jego kopii w surowicy krwi). Całkowita eliminacja HCV z krwi jest możliwa pod warunkiem systematycznego przyjmowania leków i kontroli postępu terapii. WZW C - gdzie można wykonać bezpłatne badanie w kierunku HCV? Codziennie, bezpłatnie i anonimowo test na HCV, a także test na HIV i test na kiłę, można wykonać w dwóch warszawskich placówkach. Jedna mieści się na al. Jana Pawła II 45A przy Diagnostyce, I piętro w pawilonach (nad Ziko Apteką). Punkt czynny jest od poniedziałku do piątku w godz. 16-20. Druga mieści się na Urysnowie, ul. Nugat 3 przy Centrum Medycyny Zapobiegawczej i Rehabilitacji. Punkt czynny od poniedziałku do piątku w godzinach: 16-20 oraz dodatkowo w środy, piątki i soboty w godz. 10–14. Punkty prowadzone przez Fundację Edukacji Społecznej (FES). Od kilku lat bezpłatne badania w kierunku HCV są organizowane w całej Polsce 28 lipca, z okazji Światowego Dnia Wirusowego Zapalenia Wątroby. W tym dniu każdy może wziąć udział w bezpłatnych badaniach przesiewowych anty-HCV. Jak przebiega leczenie WZW C? Plan leczenia wirusowego zapalenia wątroby jest ustalany indywidualnie na podstawie genotypu wirusa. Dotychczas standardem leczenia były zastrzyki podskórne z pegylowanego interferonu alfa, pomagającego zwalczyć różne patogeny w organizmie, w tym wirusy, w połączeniu z doustnym lekiem przeciwwirusowym – rybawiryną. Kuracja mogła trwać, w zależności od genotypu wirusa i kondycji wątroby, od 24 aż do 72 tygodni. Obecnie lekarze dysponują lekami, które pozwalają całkowicie wyeliminować wirusowe zapalenie wątroby typu C. Najnowsza forma leczenia bez interferonu, która w Polsce dostępna jest od 1 lipca 2015 roku, podnosi szanse chorych na wyzdrowienie do 90-100 proc. Poza tym leki te nie mają skutków ubocznych i działają znacznie szybciej niż dotychczas stosowane. Są to Viekirax Exviera, Sovaldi, Harvoni i Olysio. Ten ostatni znalazł się w maju 2015 roku u w programie terapeutycznym finansowanym przez NFZ. Jakie dolegliwości mogą wystąpić w czasie terapii WZW C? Leczeniu mogą, ale nie muszą, towarzyszyć różne dolegliwości: bóle i zawroty głowy, zmęczenie, dreszcze, gorączka, bóle mięśni i stawów, utrata masy ciała, nudności, brak apetytu. Chorzy są przygnębieni, rozdrażnieni, mają trudności z zasypianiem, odczuwają chwiejność nastroju, lęk lub zdenerwowanie, czasem popadają w stany depresyjne. Niektórym wypadają włosy. Złe samopoczucie można łagodzić odpowiednimi lekami przepisanymi przez specjalistę. Ile czeka się na leczenie WZW C? Niestety długo: od roku (w Warszawie) do kilku lat w mniejszych ośrodkach. Oczekiwanie na leczenie jest bardzo trudne dla pacjentów, niektórzy popadają w stany depresyjne. Nic dziwnego – niewielu może za leczenie zapłacić z własnej kieszeni. To wydatek ok. 3 tys. zł miesięcznie. Oczekując na leczenie, trzeba prowadzić zdrowy tryb życia, wtedy jest duża szansa, że nie dojdzie w tym czasie do znacznego pogorszenia stanu zdrowia. Czy kobieta w ciąży może przekazać wirusa HCV dziecku? Do zakażenia w 30–50 proc. przypadków dochodzi podczas ciąży, reszta to zakażenia okołoporodowe. Cesarskie cięcie nie zmniejsza zagrożenia, natomiast dokładne obmycie dziecka z krwi poporodowej prawdopodobnie tak. Wpływ na ryzyko zakażenia ma także czas między odejściem wód płodowych a porodem. Jeśli przekracza on 6 godzin, zagrożenie wzrasta. Czy matka z HCV może karmić swoje dziecko piersią? Może bez obaw karmić piersią. Stężenie wirusa w mleku matki jest znacznie niższe niż w jej krwi. Co więcej, w przewodzie pokarmowym dziecka następuje zniszczenie wirusa. Jak uniknąć zakażenia HCV? Nie ma szczepionki, która chroniłaby przed WZW typu C (w przeciwieństwie do typów A i B). Dlatego należy do minimum ograniczyć sytuacje, w których może dojść do zakażenia. Jeśli poddajesz się zabiegowi, nawet drobnemu (np. zastrzyk, zmiana opatrunku), pilnuj, by był wykonywany w ochronnych rękawiczkach, które powinny być zmieniane po każdym pacjencie. Nie korzystaj z usług w gabinetach kosmetycznych i studiach tatuażu, gdzie nie są rygorystycznie przestrzegane zasady higieny (np. igły nie są jednorazowego użytku, a narzędzia nie są sterylizowane). Nie pożyczaj nikomu ani od nikogo osobistych przyborów, takich jak narzędzia do manikiuru, depilator, maszynka do golenia ważne jest też unikanie kontaktów seksualnych tzw. wysokiego ryzyka, które mogą powodować krwawienie oraz zbliżeń w czasie menstruacji. Zaleca się stosowanie prezerwatyw lub preparatów zwiększających wilgotność w pochwie, które chronią przed urazami śluzówki. Chorzy na WZW C muszą być na diecie? Chorych obowiązuje jeden bezwzględny zakaz: abstynencja alkoholowa. Nie powinni też palić papierosów. Poza tym wystarczy kierować się zdrowym rozsądkiem – wybierać produkty lekkostrawne: gotowane na parze i pieczone w folii, bez sosów, tłuszczu, nadmiaru węglowodanów prostych i soli. Niewskazane są napoje energetyzujące, ale można pić kawę. Warto zrezygnować z produktów sztucznie barwionych i konserwowanych. Osobom chorym zaleca się prowadzenie spokojnego trybu życia, spacery, rower, pływanie. Czy przebyte WZW C daje odporność na całe życie? Nie. Przeciwciała pozostające we krwi nie chronią przed powtórnym zakażeniem, do którego dojść może w przypadku kontaktu z krwią chorego. Czytaj też: Wirusowe zapalenie wątroby typu C (WZW C): nowe leki, nowe terapie WZW C - jak ustrzec się WZW typu C? miesięcznik "Zdrowie" Czy znasz swoją wątrobę? Pytanie 1 z 10 Co jest największym gruczołem w organizmie człowieka?Programy lekowe. Program lekowy to świadczenie gwarantowane. Leczenie w ramach programu odbywa się z zastosowaniem innowacyjnych, kosztownych substancji czynnych, które nie są finansowane w ramach innych świadczeń gwarantowanych. Leczenie jest prowadzone w wybranych jednostkach chorobowych i obejmuje ściśle zdefiniowaną grupę pacjentów.Szczegóły Utworzono: 23 lipiec 2018 Dostęp do terapii przeciwwirusowej, bezinterferonowej, finansowanej z budżetu NFZ Dostęp do refundowanego leczenia WZW C w Polsce jest bardzo zróżnicowany. Są rejony, gdzie funkcjonuje niewiele ośrodków prowadzących leczenie terapiami bezinterferonowymi, gdzie okres oczekiwania na terapię podawany jest w latach. Co gorsza, w takich kolejkach niekiedy oczekują pacjenci z mocno zaawansowaną marskością wątroby. Tymczasem w innych częściach naszego kraju nie ma kolejek w ogóle, tam pacjenci mogą podjąć terapię na WZW C przy użyciu najnowszych leków, bez zbędnej zwłoki. Terapie czekają tam na pacjentów, a ewentualna niezbędna diagnostyka przed rozpoczęciem samego leczenia, odbywa się tam bardzo sprawnie. Poniżej zamieszczamy listę takich placówek. Warto pamiętać o kilku zasadach:1. Leczenie wirusowego zapalenia wątroby dla polskich pacjentów posiadających ubezpieczenie zdrowotne jest całkowicie bezpłatne (w 100% finansuje je NFZ).2. Nie ma w Polsce żadnej rejonizacji, nakazującej pacjentowi leczenie się w konkretnym miejscu, zabraniającej pacjentowi korzystania ze świadczeń medycznych w nawet odległych województwach. 3. Informacje o aktualnej sytuacji kolejkowej do lecenia WZW można znaleźć na stronie ogólnopolskiego informatora o czasie oczekiwania na świadczenia medyczne. Wystarczy wpisać nazwę świadczenia: leczenie przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C terapią bezinterferonową, by przekonać się jaki jest okres oczekiwania w konkretnej placówce prowadzącej terapię przeciwwirusową w Polsce. Sytuacja ta niekiedy może zmieniać się bardzo dynamicznie np. w momencie przyznania dodatkowych środków z Oddziału Wojewódzkiego NFZ. Poniżej zamieszczamy listę placówek, o których wiemy, ze kolejki są tam najkrótsze. województwo miasto nazwa szpitala nazwa oddziału / kliniki adres telefon kontaktowy średni okres oczekiwania na rozpoczęcie terapii (w dniach) mazowieckie Warszawa SPCSK WUM Klinika Hepatologii i Chorób Wewnętrznych Banacha 1a 225991662 21 dni małopolskie Kraków Szpital Uniwersytecki w Krakowie Oddział Kliniczny Chorób Zakaźnych Śniadeckich 5 124247360 14 dni świętokrzyskie Kielce Wojewódzki Szpital Zespolony Klinika Chorób Zakaźnych Radiowa 7 41 3637146 lub 413637134 14 dni lubuskie Zielona Góra LUBUSKA SPECJALISTYCZNA PORADNIA CHORÓB WĄTROBY LUBUSKA SPECJALISTYCZNA PORADNIA CHORÓB WĄTROBY Wazów 42 684 527 782 14 dni opolskie Opole SZPITAL WOJEWÓDZKI W OPOLU Oddział Chorób Zakaźnych Kośnego 53 77 4433035 9 miesięcy podlaskie Białystok Uniwersytecki Szpital Kliniczny Klinika Chorób Zakaźnych i Hepatologii Żurawia 14 857409487 21 dni pomorskie Gdynia Uniwersyteckie Centrum Medycyny Morskiej i Tropikalnej Poradnia Chorób Zakaźnych Powstania Styczniowego 9b 58 69 98 682 pacjent zdiagnozowany 7 dni, pacjent bez badań diagnost. do 28 dni śląskie Katowice NIEPUBLICZNY ZAKŁAD OPIEKI ZDROWOTNEJ ALL-MEDICUS ul. Harcerzy Września 1939 r. nr 5 792 185 455 bez kolejki. Wstępna diagnostyka do terapii odpłatna z uwagi na brak kontraktu z NFZ małopolskie Kraków 5 Wojskowy Szpital Kliniczny z Polikliniką Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Krakowie ODDZIAŁ ZAKAŹNY ul. Wrocławska 1-3 126308244 lub 126308247 od 1 sierpnia 2018r. 14 dni podkarpackie Łańcut Centrum Medyczne w Łańcucie Sp. z KLINICZNY ODDZIAŁ CHORÓB ZAKAŹNYCH Z PODODDZIAŁEM HEPATOLOGICZNYM ul. Paderewskiego 5 172240292 od 1 sierpnia 2018r. 14 dni dolnośląskie Wrocław MED-FIX Centrum Medyczne MED-FIX Centrum Medyczne ul. Skwierzyńska 28A 717584408 lub 728855484 od lipca 2018r. poniżej 90 diagnostyka odpłatna z uwagi na brak kontraktu z NFZ śląskie Mysłowice ID Clinic ID Clinic ul. Janowska 21 502338571 bez kolejki śląskie Cieszyn Szpital Śląski Oddział Chorób Zakaźnych ul. Bielska 4 33 8549200 14 dni śląskie Częstochowa Wojewódzki Szpital Specjalistyczny Oddział Chorób Zakaźnych ul. PCK 7 34 3252611 14 dni lubelskie Puławy Samodzielny Publiczny Zakład opieki Zdrowotnej Oddział Obserwacyjno - Zakaźny ul. Bema 1 81 8864291 około miesiąca - jeśli potrzeba wykonać diagnostykę lubelskie Biała Podlaska Wojewódzki Szpital Specjalistyczny Oddział Obserwacyjno - Zakaźny ul. Telebelska 57-65 83 4147116 30 dni lubelskie Lublin SPSK 1 w Lublinie Klinika Chorób zakaźnych ul. Staszica 16 81 5349414 powyżej miesiącaOd 1982 r. na świecie podano już ponad miliard dawek szczepionek przeciwko WZW typu B. WIĘCEJ: Gdy wątroba choruje. W Polsce znacząco zmniejszyła się zapadalność na WZW typu B po wprowadzeniu w 1994 r. obowiązkowego szczepienia niemowląt przeciwko temu typowi wirusa (w 1994 r. na WZW typu B zachorowało ok. 28 osób na każde 100 tys.Decyzja ministra zdrowia o finansowaniu od 1 lipca nowej skutecznej terapii na wirusowe zapalenie wątroby typu C jest prawdziwym przełomem w leczeniu tej choroby w Polsce – oceniają eksperci. – Będziemy mogli stosować terapię, która jest skuteczna praktycznie w 100 proc. – podkreśla prof. Robert Flisiak, prezes Polskiego Towarzystwa Hepatologicznego. Jak podkreślili specjaliści na wtorkowej konferencji prasowej w Warszawie, dzięki nowej terapii można będzie w znacznym stopniu powstrzymać w Polsce epidemię nowych zakażeń wirusem HCV, który wywołuje WZW C. Aby tak się stało, konieczne jest także przestrzeganie w placówkach medycznych procedur, które zapobiegają zakażeniom i wprowadzenie programu wykrywania infekcji HCV, przynajmniej w grupach ryzyka. Zdaniem prof. Mirosława Wysockiego, konsultanta krajowego w dziedzinie zdrowia publicznego, jest to o tyle istotne, że epidemia zakażeń wirusem HCV stanowi obecnie najpoważniejszy problem zdrowotny w zakresie chorób zakaźnych w Polsce. Dotychczas nie udało się bowiem opracować szczepionki przeciw temu wirusowi. – Na naszych oczach dokonuje się jakościowa i ilościowa zmiana możliwości terapeutycznych WZW C. W Polsce jeszcze do dziś większość chorych leczyliśmy terapią, której skuteczność wynosiła 40 proc. (chodzi o terapię interferonem i rybawiryną – PAP). Teraz z dnia na dzień będziemy mogli stosować terapię, która jest skuteczna praktycznie w 100 proc. – powiedział prof. Robert Flisiak, prezes Polskiego Towarzystwa Hepatologicznego. Dodatkowo czas leczenia skraca się z 48 tygodni do 12 tygodni, a jest nadzieja, że niedługo pewne grupy pacjentów można będzie leczyć przez 8 tygodni - zaznaczył. – Co ważne, działania uboczne, które powodowały konieczność przerywania leczenia u sporej grupy pacjentów, w tej chwili przestają być problemem – powiedział prof. Flisiak. Nowa bezinterferonowa terapia, określana w skrócie jako 3D, jest bowiem tak dobrze tolerowana, że nie ma potrzeby jej przerywać. Obecna na spotkaniu pacjentka przyznała, że przeszła terapię z użyciem interferonu, która okazała się nieskuteczna. – Po każdym zastrzyku czułam się, jakbym schodziła na dno piekła – opowiadała. Za każdym razem pojawiała się wysoka gorączka, bóle stawów, depresja. Gdy zaczęła leczenie przy pomocy terapii 3D myślała nawet, że otrzymuje placebo, bo oprócz niewielkich bólów głowy przez pierwsze dwa tygodnie nie miała żadnych działań niepożądanych. Obecnie w jej organizmie wirus HCV nie jest wykrywany, a stan wątroby znacznie się poprawił. Prof. Flisiak podkreślił, że zaletą nowego programu jest też to, że terapię 3D będą mogli otrzymać wszyscy dorośli chorzy na WZW C, niezależnie od stopnia zaawansowania schorzenia (u dzieci terapia nie została przebadana – PAP). Będą to zarówno pacjenci z zaawansowanym włóknieniem wątroby i marskością, jak i ci, u których proces włóknienia jest bardzo mało zaawansowany. – Dotychczas było to nie do pomyślenia. Nowsze leki otrzymywali pacjenci, którzy mieli zaawansowane WZW C. Jednocześnie u nich właśnie skuteczność nowych terapii była najmniejsza, dlatego grupa pacjentów po nieskutecznym leczeniu rosła – tłumaczył specjalista. W rozmowie z PAP podkreślił, że terapia 3D jest wyjątkowo skuteczna w przypadku wirusa HCV o genotypie 1b, który dominuje w Polsce. Według prof. Flisiaka potwierdzają to wyniki badania o akronimie AMBER, w którym udział wzięło ok. 100 pacjentów polskich. Na koniec terapii u żadnego z nich (poza jednym, który zrezygnował z terapii) nie wykryto wirusa. W grudniu dostępne będą wyniki ostatecznie potwierdzające ich wyleczenie. – Dając chorym na WZW C możliwość wyleczenia uzdrawiamy psychikę pacjentów i całe rodziny – oceniła Barbara Pepke, prezes Fundacji „Gwiazda Nadziei”. Podkreśliła, że wiele osób zakażonych wirusem HCV, których nie udało się wyleczyć standardową terapią, unika wchodzenia w związki, zakładania rodzin, całymi latami nikomu nie przyznaje się do choroby z obawy przed stygmatyzacją, odrzuceniem. To bardzo negatywnie wpływa na psychikę. Pepke zaznaczyła, że wielu pacjentów ma myśli samobójcze, czemu sprzyja też terapia z użyciem interferonu. – Gdy dowiedziałam się, że mam WZW C, przez 1,5 miesiąca zastanawiałam się, czy powiedzieć moim bliskim. Miałam wtedy małego wnuka. Bałam się, że synowa powie, że od tej pory mogę go oglądać tylko z daleka, bo to bardzo częsta reakcja – wspominała obecna na konferencji pacjentka. Dodała, że niektórzy znajomi bali się podać jej rękę i przestali utrzymywać z nią kontakty. Specjaliści obecni na spotkaniu zaznaczyli, że teraz bardzo ważne jest szybkie przeprowadzenie procedur niezbędnych, by nowy program leczenia chorych na WZW C zaczął być realizowany w praktyce. Zanim do tego dojdzie, konieczne jest wynegocjowanie przez wojewódzkie oddziały Narodowego Funduszu Zdrowia kontraktów ze szpitalami, które pozwolą leczyć odpowiednią liczbę pacjentów.Rekomenduje się leczenie zakażeń HV u wszystkich dzieci nieleczonych oraz z wcześniejszym niepowodzeniem terapii. Ocena histologiczna wątroby nie jest obligatoryjnym kryterium kwalifikacji do leczenia. Terapia powinna być prowadzona w ośrodkach doświadczonych w leczeniu dzieci z przewlekłym zapaleniem wątroby typu .Koalicja zrzesza stowarzyszenia działające na rzecz pacjentów z chorobami wątroby oraz ich bliskich. - W ostatnim czasie zgłasza się do nas coraz więcej osób, w tym ludzi młodych, u których WZW C zostało wykryte, gdy doszło już do poważnych powikłań, takich jak marskość czy rak wątroby - powiedziała PAP reprezentująca koalicję Barbara Pepke, prezes Fundacji "Gwiazda Nadziei".Według niej poważną przeszkodą na drodze do poprawy diagnostyki WZW C w naszym kraju jest brak rozwiązań, które ułatwiłyby lekarzom podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) zlecanie stosownych testów. Tymczasem do większości zakażeń wirusem HCV w Polsce dochodzi w placówkach ochrony szacunków Polskiej Grupy Ekspertów HCV wynika, że wirusem tym może być zakażonych 730 tys. Polaków, ale wie o tym tylko 50 tys., co oznacza, że ponad 90 proc. nie jest świadoma infekcji i nie leczy się. Znaczna większość zakażeń przebiega bezobjawowo, zatem chorzy przez wiele lat nie zdają sobie sprawy z tego, co dzieje się z ich wątrobą. W ten sposób stają się też źródłem zakażenia dla To jest bomba z opóźnionym zapłonem, zwłaszcza, że przeciwko temu wirusowi nie opracowano jeszcze skutecznej szczepionki. Dlatego Koalicja planuje zabieganie o wprowadzenie masowych, bezpłatnych badań krwi pod kątem obecności przeciwciał anty-HCV - zaznaczyła Pepke. Innym problemem, na który zwracają uwagę członkowie Koalicji, jest duży odsetek chorych ze zdiagnozowaną przewlekłą infekcją HCV, których nie leczy się w ogóle, ponieważ obecnie refundowana terapia nie wyeliminowała u nich wirusa. Skuteczność tej standardowej terapii ocenia się na około 50 proc. u osób zakażonych HCV o tzw. genotypie 1. Jest on najczęstszy wśród rasy białej, a w Polsce występuje u 80 proc. 2011 r. Europejska Agencja ds. Leków (EMA) zarejestrowała dwa nowe przeciwwirusowe leki doustne - telaprewir i boceprewir. Dodanie ich do standardowej terapii zwiększa jej skuteczność nawet do ponad 70 proc. Na razie nie są one w Polsce refundowane. Według Pepke, te nowe leki stanowią nadzieję na wyleczenie, szczególnie dla pacjentów, którzy już kilka razy przeszli bez efektu terapię Organizacja Zdrowia (WHO) uznała WZW C za jedno z największych zagrożeń epidemiologicznych. Jak szacują eksperci, co roku HCV zakażają się kolejne 3-4 mln osób, a 350 tys. umiera z powodu chorób wątroby wywołanych zakażeniem. Członkowie Koalicji Hepatologicznej uważają, że w rozwiązaniu problemu WZW C w Polsce pomógłby Narodowy Program Zapobiegania i Zwalczania HCV. Polska Grupa Ekspertów HCV złożyła propozycję takiego programu do Ministra Zdrowia już w 2006 r., ale dotychczas nie udało się go wdrożyć. Dowiedz się więcej na temat:przypadku WZW-C - 43%. •W 2013 r. liczba zgonów z powodu powikłań WZW w Polsce wyniosła 5 990 (10,9 zgonów na 100 tys. mieszkańców) oraz odnotowano ogółem 158,1 tys. lat życia skorygowanych niepełnosprawnością (DALY) z powodu WZW (306 DALY na 100 tys. mieszkańców)
Ref 1. Crowley D, i in., Harm Reduction Journal (2018) 15:62; 2. Rekomendacje leczenia wirusowych zapaleń wątroby typu C w roku 2019 Polskiej Grupy Ekspertów HCV; Zakażenia XXI wieku. 2019;2(2):61–69. doi: 3. „Zapobieganie zakażeniom HCV” jako przykład zintegrowanych działań w zdrowiu publicznym na rzecz ograniczenia zakażeń krwiopochodnych w Polsce; Praca zbiorowa pod red.: Prof. dr hab. Mirosław J. Wysocki, Prof. dr hab. Andrzej Zieliński, Dr hab. Rafał Gierczyński; Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego - Państwowy Zakład Higieny, Warszawa 2017. 4. Flisiak R. „Perspektywy eliminacji wirusa zapalenia wątroby typu C w Polsce”, i in. HEPATOLOGIA 2019; 19: 1–5 5. Dienstag JL. Acute viral hepatitis. W: Harrison's Principles of Internal Medicine. Wyd. 18. New York, NY: McGraw-Hill Companies, Inc.; 2012:2537–2557. 6. Koh Ch, i in.. rozdział Hepatitis C virus w Clinical Virology. Wyd. 4. Washington, DC: ASM Press; 2016:1313–1345. 7. Houghton M. J Hepatol 2009; 51:939–948. 8. Hedskog C, i in. Identification of Novel HCV Genotype and Subtypes in Patients Treated with Sofosbuvir Based Regimens, Hepatology, 2017;66(1) (Suppl):121A 9. Flisiak R, i in. Clin Exp Hepatol 2016; 2: 144-148 Co warto wiedzieć... Leczenie WZW typu C dla polskich pacjentów jest w pełni refundowane przez NFZ. Stosowane terapie pozwalają pacjentom na normalne funkcjonowanie w trakcie leczenia. Leczenie przewlekłego WZW typu C Obecnie, wg najnowszych doniesień naukowych, wprowadzenie leczenia przewlekłego WZW typu C prowadzi do: zahamowania procesu zapalne go związanego z zakażeniem HCV poprawy funkcjonowania wątroby u zdecydowanej większości pacjentów – szczególnie u tych, którzy rozpoczęli leczenie przed rozwinięciem się marskości wątroby zatrzymanie lub cofnięcie się zmian histologicznych ograniczenie ryzyka rozwoju marskości wątroby i raka wątrobowokomórkowego wyeliminowanie potencjalnych źródeł nowych zakażeń. Jak przebiega proces leczenia w Polsce? W Polsce leczenie WZW typu C jest realizowane zgodnie z programem terapeutycznym finansowanym przez NFZ. Program ten określa kryteria umożliwiające włączenie pacjenta do tego programu, a także jasno definiuje schematy leczenia, jakie można zastosować, by sfinansowano je ze środków 1 lipca 2015 roku refundację uzyskała pierwsza terapia bezinterferonowa. Z biegiem lat polscy pacjenci otrzymali jeszcze szerszy dostęp do leczenia. Od lipca 2018 roku polscy pacjenci uzyskali dostęp do terapii umożliwiających leczenie wszystkich genotypów HCV, dzięki czemu możliwe stało się leczenie bezinterferonowe również pacjentów zakażonych genotypem 3 HCV, którzy do tej pory często byli leczeni z użyciem wszyscy pacjenci zakażeni HCV w Polsce, niezależnie od genotypu HCV, mają zapewniony dostęp do bezpłatnych terapii bezinterferonowych. Dodatkowo leczenie może się rozpocząć szybko, bez oczekiwania w kolejce. Najbliższe dostępne terminy można sprawdzić na stronie NFZ: temu, że znacznie poszerzyły się zasady kwalifikacji do terapii, możliwe stało się skuteczne leczenie pacjentów już we wczesnych etapach choroby. Jest to szczególnie istotne, ponieważ wyleczenie choroby we wczesnym stadium daje realną szansę na zatrzymanie procesu włóknienia wątroby, a w niektórych przypadkach – na proces cofania się. Na wybór terapii optymalnej dla konkretnego pacjenta mają wpływ następujące czynniki: stopień uszkodzenia wątroby (stadium zwłóknienia: F0–F4) rozległość objawów choroby metaboliczne (np. cukrzyca) obecność innych zakażeń (np. wstrząs lub sepsa) genotyp HCV. Na proces terapeutyczny związany z leczeniem WZW typu C składają się dwa etapy: Okres przyjmowania leków przeciwwirusowych Okres oceny efektu terapeutycznego uzyskanego w czasie przyjmowania leków, który kończy się oceną tzw. SVR (trwałej odpowiedzi wirusologicznej) wykonywaną w 12-tym tygodniu po przyjęciu ostatniej dawki leku. Korzyści wynikające z wyleczenia zakażenia HCV Choroba wątrobystopień uszkodzenia wątroby (stadium zwłóknienia: F0–F4)rozległość objawówchoroby metaboliczne (np. cukrzyca) obecność innych zakażeń (np. wstrząs lub sepsa) genotyp HCV. Przeżycie / inne Zmniejszone ryzyko zgonu spowodowanego chorobą wątroby w kontekście marskości wątroby, HCC, współzakażenia HIV / WZW C i przeszczepu Wyleczenie i poprawa w zakresie powiązanych schorzeń (np. krioglobulinemia, zapalenie naczyń OUN, polineuropatia) PrzenoszenieBrak ryzyka przenoszenia drogą płciową lub w okresie okołoporodowymBrak przenoszenia na inne osoby (osoby przyjmujące narkotyki dożylne), korzyść dla zdrowia publicznego DobrostanPoprawa jakości życiaOgraniczony wpływ psychologiczny Zmniejszona stygmatyzacja w kontekście osobistym, rodzinnym i społecznym Wyjaśnienia skrótów:OUN – Ośrodkowy Układ Nerwowy HCC – Rak wątrobowokomórkowy WZW C – Wirusowe Zapalenie Wątroby typu C HIV – Ludzki wirus niedoboru odporności
Leczenie przewlekłego WZW typu B u dorosłych z niewyrównaną czynnością wątroby lub z potwierdzoną obecnością opornego na leczenie lamiwudyną wirusa WZW typu B. P.o., podczas posiłku. W wyjątkowych przypadkach u pacjentów mających trudności z połykaniem lek można podać po rozkruszeniu tabletki i zmieszaniu co najmniej ze 100 Przewlekłe WZW CWedług szacunków Światowej Organizacji Zdrowia na przewlekłe WZW C choruje ok. 1,4 proc. światowej populacji (od 1,3 proc. w Europie do 3,7 proc. w Afryce). W Polsce liczba zakażonych wynosi ok. 200 tys. WZW C w ciążyPrzewlekłe zakażenie HCV nie jest bezwzględnym przeciwwskazaniem do zajścia w C objawyBlisko 70 proc. chorych skarży się na co najmniej jeden z następujących objawów:osłabienie,ból mięśni i stawów,świąd skóry,nadmierne wysuszenie śluzówek,obniżony ze strony wątroby występują rzadko, najczęściej jest to nieznaczne jej powiększenie. U niektórych pacjentów pojawiają się dopiero oznaki marskości wątroby, czyli powiększenie obwodu brzucha, świąd skóry, uczucie zmęczenia, zmniejszenie apetytu lub stany ciężkich przypadkach pojawia się żółtaczka, która jest obecna stale lub występuje okresowo oraz skłonność do nadmiernych krwawień. Przebieg zaostrzeń choroby przypomina fazę ostrego C przyczynyPrzyczyną przewlekłego wirusowego zapalenia typu C jest zakażenie wirusem HCV, które nie uległo samowyleczeniu. Do zakażenia dochodzi drogą krwi, drogą płciową oraz przez łożysko lub podczas porodu. Czynniki sprzyjające przejściu ostrego WZW C w przewlekłe to:zakażenie związane z transfuzją krwi,duża ilość przetoczonej krwi, czyli duża ilość zakażającego wirusa,bezobjawowy przebieg ostrej fazy zakażenia,płeć męska,wiek powyżej 40 lat,upośledzenie odporności spowodowane przyjmowaniem leków immunosupresyjnych lub chorobami, np. zakażenie przewlekłego WZW CW przypadku podejrzenia zakażenia przewlekłego jako pierwsze wykonuje się oznaczenie przeciwciał anty-HCV. Badanie to ma charakter badania przesiewowego i możesz wykonać je na zlecenie w życiu badanie to powinny wykonać osoby urodzone przed 1965 rokiem, kiedy to w szpitalach i przychodniach powszechna się stała sterylizacja narzędzi. Testy te są również rekomendowane:osobom, które stosują narkotyki dożylnie lub donosowo,osobom, które otrzymały dożylnie czynnik krzepnięcia wyprodukowany przed 1987 rokiem (dopiero wtedy zaczęto badać czynniki krzepnięcia badać na obecność HCV),osobom, które kiedykolwiek były poddawane długotrwałym dializom,osobom zakażonym wirusem HIV,osobom, które zostały powiadomione, że otrzymały krew od dawcy, u którego później zdiagnozowano zakażenie HCV,osobom, które otrzymały transfuzję krwi, składników krwi lub mają przeszczepiony narząd przed lipcem 1992 roku (dopiero po tym czasie krew zaczęto przesiewowo badać na obecność HCV),osobom, które mają lub miały w przeszłości wielu partnerów seksualnych,osobom, które mają wiele tatuaży lub kolczyków w ciele,partnerom/partnerkom seksualnym osób zakażonych dodatni wiąże się z koniecznością potwierdzenia obecności we krwi RNA HCV – umożliwia to odróżnienie zakażenia czynnego od przebytego. U osób z obniżoną odpornością badanie przeciwciał anty-HCV może dać wynik fałszywie stanu pacjenta przewlekle zakażonego HCV obejmuje:wywiad i badanie lekarskie,badania laboratoryjne: morfologię krwi z oceną liczby płytek krwi, pomiarem aktywności enzymów wątrobowych, poziomem alfafetoproteiny, stężeniem bilirubiny i glukozy oraz wskaźnikami układu krzepnięcia (APTT),ocenę ilości cząstek RNA wirusa oraz określenie jego genotypu,wykluczenie zakażeń HBV, HDV i, w grupach ryzyka, HIV,biopsję wątroby (obecnie wykonywana jest ona coraz rzadziej, ponieważ powstały nieinwazyjne metody określania zaawansowania choroby, np. Fibroscan lub Fibrotest).Warunkiem rozpoznania PZW C jest:stwierdzanie obecności RNA HCV w surowicy krwi dłużej niż przez 6 miesięcy,podwyższenie aktywności aminotransferazy alaninowej,stwierdzenie w biopsji wątroby przewlekłych zmian martwiczo-zapalnych, którym może towarzyszyć włóknienie lub stwierdzenie włóknienia przy użyciu nieinwazyjnych metod C leczenie Podstawowym postępowaniem przy stwierdzeniu PZW C jest unikanie picia alkoholu (ponieważ nasila on uszkodzenie wątroby i 2-krotnie przyspiesza rozwój marskości) oraz zaszczepienie przeciwko WZW A i WZW B. Korzystnie na przebieg zakażenia wpływa picie kawy. Chorzy otyli (z BMI powyżej 25) powinni zmniejszyć masę artykuł: Dieta wątrobowa - przy jakich schorzeniach? Co jeść, czego unikać, przykładowy jadłospisLeczenie farmakologiczne ma na celu doprowadzenie do wyeliminowania wirusa z organizmu i zmniejszenie ryzyka rozwoju marskości i raka wątroby. Przed rozpoczęciem leczenia należy ustalić genotyp wirusa i ocenić stan zaawansowania włóknienia to na zindywidualizowanie terapii – poszczególne genotypy inaczej reagują na różne leki. Na podstawie tych informacji oraz stanu zdrowia pacjenta lekarz dobiera odpowiednie wykorzystywane leki to: interferon, rybawiryna i leki o bezpośrednim działaniu przeciwwirusowym. Podczas leczenia chory powinien być obserwowany w kierunku tolerancji terapii (badania krwi: liczba płytek krwi, białych i czerwonych krwinek, stężenie hemoglobiny, aktywność enzymów wątrobowych, stężenie TSH, parametry czynności nerek).Rokowanie i powikłania przewlekłego WZW CRokowanieU 99 proc. chorych, u których uzyskano nieoznaczalne wartości RNA w surowicy, nie dochodzi do nawrotów choroby, chyba, że dojdzie do ponownego zakażenia HCV. U 30% pacjentów z wyrównaną marskością w przebiegu WZW C dochodzi do rozwoju niewydolności wątroby w ciągu 10 lat. Jej pojawienie się jest wskazaniem do przeszczepienia na PZW C nie mają przeciwwskazań do pracy zawodowej, z wyjątkiem pracy związanej z dużym wysiłkiem fizycznym, mogą również amatorsko uprawić powikłaniem PZW C jest marskość oraz rak wątroby. Marskość rozwija się w ciągu 20-25 lat u 5-20 proc. chorych, a czynnikami ryzyka są:zakażenie w wieku powyżej 40. roku życia,nadwaga i otyłość,tłuszczenie wątroby,palenie papierosów,płeć męska,spożywanie alkoholu,zakażenie genotypem 3 wirusa HCV,cukrzyca,towarzyszące zakażenia HBV lub HIV,zakażenie związane z transfuzją krwi, czyli duża ilość zakażającego wątroby rozwija się u 3-5 proc. chorych bez marskości w ciągu 20 lat, a u chorych z marskością ryzyko jest powikłania PZW C to choroby autoimmunologiczne – kłębuszkowe zapalenie nerek, zapalenie tarczycy, układowe zapalenie naczyń, niedokrwistość, liszaj płaski, porfiria skórna, zapalenie ślinianek. Przewlekłe zakażenie HCV sprzyja także powstawaniu chłoniaków, czyli nowotworów tkanki chłonnej).Zapobieganie przewlekłemu WZW CPodstawą profilaktyki zakażenia HCV jest rygorystyczne przestrzeganie zasad zapobiegania zakażeniom w placówkach systemu ochrony zdrowia oraz w innych miejscach, gdzie może dochodzić do naruszenia ciągłości skóry (np. salony tatuażu czy gabinety kosmetyczne).Zasady te to stosowanie jednorazowego sprzętu lub odpowiednie sterylizowanie sprzętu wielokrotnego użytku i prawidłowe zabezpieczanie materiałów skażonych krwią lub płynami ma szczepionki przeciw wirusowi postępowanie w przypadku przewlekłego WZW CJeżeli zachorowałeś na PZW CNaucz swoich bliskich ostrożności w kontakcie z przedmiotami twojego osobistego użytku, które mogą być skażone krwią, np. szczoteczką do zębów czy maszynką do golenia. Sam również zadbaj o to, żeby nie mieli oni kontaktu z takimi przedmiotami – dzięki temu zmniejszysz ryzyko zakażenia swoich zaleceń lekarza, szczególnie w odniesieniu do diety – zmniejszysz ryzyko wystąpienia się przeciwko WZW A i WZW kontaktów seksualnych używaj prezerwatyw – dzięki temu zmniejszysz ryzyko zakażenia picia trakcie choroby unikaj przyjmowania leków bez recepty, ziół, suplementów diety oraz leków wywołujących cholestazę (np. paracetamol, kwas acetylosalicylowy, amoksycylina z kwasem klawulanowym, metyldopa, diklofenak) bez zalecenia chcesz uniknąć zakażeniaZabiegi kosmetyczne czy tatuaże wykonuj tylko w sprawdzonych miejscach, które dbają o odpowiednią sterylizację używasz igieł i strzykawek, np. do podawania leków, to dbaj o to, żeby był to sprzęt jednorazowego użytku i nigdy nie używaj go pracujesz w placówce ochrony zdrowia lub miejscu, gdzie dochodzi do przerwania ciągłości skóry, to zachowuj ostrożność i bezwzględnie przestrzegaj procedur ochrony przed zakażeniami:Zakładaj rękawiczki do każdej czynności, podczas której może dojść do kontaktu z krwią, wydzielinami pacjenta lub innym materiałem rękawiczki za każdym razem, gdy pracujesz z kolejnym pacjentem – nie tylko w celu zmniejszenia ryzyka zakażenia siebie, ale także zmniejszenia ryzyka zakażenia innych użyciu igły nie nakładaj na nią ponownie osłonki!Zużyte ostre narzędzia wyrzucaj do odpowiednich pojemników natychmiast po kontakcie z krwią lub innym materiałem zakaźnym rękawiczki traktuj jako skażone i natychmiast wyrzuć do odpowiedniego pojemnika. Unikaj dotykania nimi innych przedmiotów – klamek, długopisów nie masz stałego partnera/partnerki lub nie jesteś pewien czy twój partner/partnerka nie jest zakażony to podczas stosunków seksualnych zawsze używaj się więcejWiedza studentów na temat wirusowego zapalenia wątroby typu C zapalenie wątroby typu C w Polsce w 2014 roku zapalenie wątroby typu C – nowe metody leczenia i zapobieganiaWirusowe zapalenie wątroby typu C (WZW C) jest chorobą zakaźną, której przyczyną jest wirus HCV. Choroba ta jest przyczyną poważnej choroby wątroby, a w dalszej perspektywie może prowadzić do marskości wątroby lub raka wątroby. W tym artykule omówimy objawy i diagnostykę WZW C, a także sposoby zapobiegania zakażeniu.1. Kryteria kwalifikacji Do programu kwalifikowani są świadczeniobiorcy w wieku powyżej 3 roku życia, chorzy na przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu C i spełniający poniższe kryteria: 1) obecność wiremii HCV RNA w surowicy krwi lub w tkance wątrobowej; 2) obecność przeciwciał anty-HCV; 3) zmiany zapalne i włóknienie w obrazie histopatologicznym wątroby określone z wykorzystaniem elastografii wątroby wykonanej techniką umożliwiającą pomiar ilościowy w kPa lub określone z wykorzystaniem biopsji wątroby. W przypadku podejrzenia współistnienia chorób wątroby o innej etiologii, niezgodności wyniku badania nieinwazyjnego ze stanem klinicznym chorego lub rozbieżności pomiędzy wynikami różnych badań nieinwazyjnych zalecane jest wykonanie biopsji wątroby (o ile nie jest ona przeciwskazana), której wynik ma wówczas znaczenie rozstrzygające. Do programu są kwalifikowani świadczeniobiorcy powyżej 3 roku życia z pozawątrobową manifestacją zakażenia HCV, niezależnie od zaawansowania choroby w obrazie histopatologicznym wątroby. 2. U świadczeniobiorców w wieku od 3 do 5 roku życia stosuje się wyłącznie interferon pegylowany alfa-2b albo interferon rekombinowany alfa-2b. U świadczeniobiorców powyżej 5 roku życia stosuje się interferon pegylowany alfa-2a albo interferon pegylowany alfa-2b albo interferon rekombinowany alfa-2b. 3. Interferony pegylowane alfa w ramach programu mogą być stosowane: 1) w monoterapii: a) u świadczeniobiorców dializowanych, b) u świadczeniobiorców przed i po przeszczepach narządowych, c) u świadczeniobiorców z przeciwwskazaniami do stosowania lub nadwrażliwością na rybawirynę; 2) w leczeniu skojarzonym z rybawiryną u świadczeniobiorców: a) nieleczonych uprzednio interferonami, b) z nawrotem zakażenia, c) u których terapia interferonem rekombinowanym alfa lub interferonem rekombinowanym alfa i rybawiryną okazała się nieskuteczna, d) przed i po przeszczepach narządowych, e) u których terapia interferonem pegylowanym innego typu okazała się nieskuteczna jedynie w przypadku obserwowanej progresji choroby; 3) w leczeniu skojarzonym z rybawiryną i symeprewirem u świadczeniobiorców powyżej 18 roku życia z genotypem 1 lub 4 z wyłączeniem pacjentów zakażonych genotypem 1a u których stwierdza się mutację Q80K a) wcześniej nieleczonych albo b) uprzednio leczonych nieskutecznie interferonem pegylowanym i rybawiryną, u których leczenie było przerwane po 12 tygodniach z powodu braku odpowiedzi wirusologicznej albo c) z brakiem odpowiedzi na wcześniejsze leczenie interferonem pegylowanym alfa z rybawiryną, przy czym stężenie HCV RNA przez cały okres terapii nie uległo obniżeniu o więcej niż 2 logarytmy dziesiętne (100-krotnie), albo d) z nawrotem zakażenia po terapii interferonem pegylowanym alfa z rybawiryną zakończonej uzyskaniem negatywnego wyniku HCV RNA (HCV RNA niewykrywalne w chwili zakończenia terapii, lecz wykrywalne w okresie obserwacji po leczeniu), albo e) z częściową odpowiedzią na wcześniejsze leczenie interferonem pegylowanym alfa z rybawiryną (stężenie HCV RNA w trakcie terapii uległo obniżeniu o więcej niż 2 logarytmy dziesiętne (100-krotnie), ale przez cały czas było wykrywalne); 4) w leczeniu skojarzonym z rybawiryną i sofosbuwirem w schematach wskazanych w Charakterystyce Produktu Leczniczego dla sofosbuwiru. 4. Szczegółowe kryteria kwalifikacji do leczenia interferonami pegylowanymi alfa: 1) przewlekłe zapalenie wątroby lub wyrównana marskość wątroby; 2) pozawątrobowa manifestacja zakażenia HCV, niezależnie od zaawansowania choroby w obrazie histopatologicznym. 5. Interferony rekombinowane alfa w ramach programu mogą być stosowane: 1) w monoterapii: a) u świadczeniobiorców dializowanych, b) u świadczeniobiorców przed lub po przeszczepach narządowych, c) u świadczeniobiorców z przeciwwskazaniami do stosowania lub nadwrażliwością na rybawirynę; 2) w leczeniu skojarzonym z rybawiryną. U świadczeniobiorców od 3 do 18 roku życia stosuje się interferon rekombinowany alfa-2b, po spełnieniu przez nich łącznie następujących warunków: a) brak wcześniejszego leczenia, b) brak cech dekompensacji czynności wątroby, c) stwierdzenie obecności HCV-RNA w surowicy, d) stwierdzenie obecności przeciwciał anty-HCV w surowicy. 6. Szczegółowe kryteria kwalifikacji do leczenia interferonami rekombinowanymi alfa: 1) przeciwwskazania do stosowania interferonu pegylowanego; 2) nietolerancja lub działania niepożądane po stosowaniu interferonu pegylowanego; 3) przeciwwskazania do zastosowania interferonu pegylowanego alfa-2b u świadczeniobiorców poniżej 18 roku życia. Interferon rekombinowany alfa w leczeniu wirusowego zapalenia wątroby typu C u dorosłych jest stosowany tylko w przypadku niemożności zastosowania interferonu pegylowanego alfa. 7. Rybawiryna w ramach programu może być ponadto stosowana w skojarzeniu z sofosbuwirem lub sofosbuwirem+ledipaswirem w schematach zgodnych z Charakterystyką Produktu Leczniczego odpowiednio dla sofosbuwiru lub sofosbuwiru+ledipaswiru. 8. Kryteria uniemożliwiające kwalifikację do programu: 1) nadwrażliwość na substancję czynną lub substancję pomocniczą; 2) niestwierdzenie HCV RNA w surowicy lub w tkance wątrobowej przy obecności przeciwciał anty-HCV; 3) niewyrównana marskość wątroby; 4) ciężka współistniejąca choroba serca, w tym niewydolność krążenia, niestabilna choroba wieńcowa; 5) niewyrównana cukrzyca insulinozależna; 6) choroby o podłożu autoimmunologicznym z wyłączeniem autoimmunologicznego zapalenia wątroby typu II (anty-LKM-1); 7) niewyrównana nadczynność tarczycy; 8) retinopatia (po konsultacji okulistycznej); 9) padaczka (po konsultacji neurologicznej); 10) czynne uzależnienie od alkoholu lub środków odurzających; 11) ciąża lub karmienie piersią; 12) czynna psychoza, depresja (po konsultacji psychiatrycznej); 13) choroba nowotworowa czynna lub z dużym ryzykiem wznowy (po konsultacji onkologicznej, hematoonkologicznej lub hematologicznej); 14) inne przeciwwskazania do stosowania poszczególnych rodzajów interferonu, rybawiryny albo symeprewiru określone w odpowiednich charakterystykach produktów leczniczych. 9. Kryteria wyłączenia z programu: 1) ujawnienie okoliczności określonych w ust. 8 w trakcie leczenia; 2) działania niepożądane stosowanych w programie leków uzasadniające przerwanie leczenia: a) w opinii lekarza prowadzącego terapię lub b) zgodnie z charakterystykami odpowiednich produktów leczniczych; 3) brak skuteczności leczenia zgodnie z zasadami określonymi dla poszczególnych leków stosowanych w programie. 1. Rybawiryna Dawkowanie rybawiryny w terapii skojarzonej z interferonem pegylowanym alfa-2a: 1) genotyp 1 lub 4: a) 1000 mg/dobę dla świadczeniobiorców o masie ciała poniżej 75 kg, b) 1200 mg/dobę dla świadczeniobiorców o masie ciała równej lub powyżej 75 kg; 2) genotyp 2 lub 3 - 800 mg/dobę. 3) u świadczeniobiorców w wieku 5-17 lat 15 mg/kg masy ciała/dzień w dwóch dawkach podzielonych. Dawkowanie rybawiryny w terapii skojarzonej z interferonem pegylowanym alfa-2b - zgodnie z wytycznymi zawartymi w Charakterystyce Produktu Leczniczego dla interferonu pegylowanego alfa-2b; Dawkowanie rybawiryny w terapii skojarzonej z interferonem rekombinowanym alfa-2a lub interferonem rekombinowanym alfa-2b: 1) 1000 mg na dobę w 2 dawkach podzielonych dla świadczeniobiorców dorosłych o masie ciała poniżej 75 kg; 2) 1200 mg na dobę w 2 dawkach podzielonych dla świadczeniobiorców dorosłych o masie ciała równej lub powyżej 75 kg; 3) 15 mg/kg masy ciała / dobę dla świadczeniobiorców od 3 do 18 roku życia. Dawkowanie rybawiryny w terapii skojarzonej z sofosbuwirem lub sofosbuwirem+ledipaswirem - zgodnie z wytycznymi zawartymi w Charakterystyce Produktu Leczniczego odpowiednio sofosbuwiru lub sofosbuwiru+ledipaswiru. 2. Interferon pegylowany alfa-2a Dawkowanie interferonu pegylowanego alfa-2a w terapii skojarzonej z rybawiryną lub w monoterapii: 1) 180 μg; 2) 135 μg - u świadczeniobiorców ze schyłkową niewydolnością nerek oraz u świadczeniobiorców wymagających zgodnie z wytycznymi zawartymi w Charakterystyce Produktu Leczniczego częściowej redukacji dawki; 3) 90 μg – u świadczeniobiorców wymagających zgodnie z wytycznymi zawartymi w Charakterystyce Produktu Leczniczego częściowej redukcji dawki; 4) w przypadku wystąpienia działań niepożądanych możliwa jest redukcja dawki (interferonu lub rybawiryny) albo przerwanie leczenia zgodnie z wytycznymi zawartymi w Charakterystyce Produktu Leczniczego. 5) u świadczeniobiorców w wieku 5-17 lat stosuje się interferon pegylowany alfa-2a w ampułkostrzykawkach, w skojarzeniu z rybawiryną, w dawkach tygodniowych zależnych od powierzchni ciała obliczonej wg wzoru Mostellera: a) 0,71-0,74 m2 - 65µg b) 0,75-1,08 m2 - 90 µg c) 1,09-1,51 m2 - 135 µg d) >1,51 m2 - 180 µg Czas terapii dla leczenia skojarzonego: 1) genotyp 1 lub 4: a) 48 tygodni, gdy po 12 tygodniach stwierdzono brak wiremii HCV RNA, b) dopuszczalne jest leczenie przez 24 tygodnie, gdy stwierdzono: - niskie wyjściowe miano wirusa (≤800 000 oraz - brak wiremii HCV RNA w 4 tygodniu leczenia oraz - brak wiremii HCV RNA w 24 tygodniu leczenia, c) 72 tygodnie, gdy po 12 tygodniach leczenia wiremia HCV RNA obniża się o co najmniej 2 log10 i zanika po 24 tygodniach leczenia; 2) genotyp 2 lub 3 - 24 tygodnie; 3) niezależnie od genotypu, przy współistniejącym zakażeniu HIV i HCV - 48 tygodni; 4) niezależnie od genotypu, przy współistniejącym zakażeniu HBV i HCV - 48 tygodni. Leczenie należy przerwać u świadczeniobiorców z włóknieniem wątroby do 2 stopnia włącznie w skali Scheuer'a lub odpowiadającemu temu stopniowi włóknieniu wątroby w innej skali, zakażonych genotypem 1 lub 4, u których: a) po 12 tygodniach terapii nie stwierdza się spadku wiremii o minimum 2 log10 względem wartości wyjściowej albo b) po 24 tygodniach terapii wiremia HCV RNA jest nadal wykrywalna, mimo że po 12 tygodniach zmniejszyła się o ponad 2 log10 względem wartości wyjściowej. U świadczeniobiorców z włóknieniem wątroby powyżej 2 stopnia w skali Scheuer'a lub odpowiadającemu temu stopniowi włóknieniu wątroby w innej skali lub manifestacją pozawątrobową zakażenia HCV terapię kontynuuje się do 48 tygodni. 3. Interferon pegylowany alfa-2b Dawkowanie interferonu pegylowanego alfa-2b w terapii skojarzonej z rybawiryną: 1) 1,5 μg/kg masy ciała / tydzień - świadczeniobiorcy powyżej 18 roku życia; 2) 60 μg/m2 powierzchni ciała / tydzień - świadczeniobiorcy w wieku od 3 do 18 roku życia; 3) w leczeniu skojarzonym świadczeniobiorcom o różnej masie ciała można podać zalecaną dawkę interferonu pegylowanego alfa-2b określoną w pkt 1, stosując wstrzykiwacze lub fiolki o różnej mocy w połączeniu z rybawiryną w odpowiedniej dawce zgodnie z wytycznymi zawartymi w Charakterystyce Produktu Leczniczego dla interferonu pegylowanego alfa-2b; 4) w przypadku wystąpienia działań niepożądanych możliwa jest redukcja dawki (interferonu lub rybawiryny) albo przerwanie leczenia zgodnie z wytycznymi zawartymi w Charakterystyce Produktu Leczniczego. Dawkowanie interferonu pegylowanego alfa-2b w monoterapii: 1) 0,5 μg/kg masy ciała / tydzień lub 2) 1,0 μg/kg masy ciała / tydzień. Szczegóły dotyczące dawkowania w tym przypadku określone są w Charakterystyce Produktu Leczniczego. Czas terapii dla leczenia skojarzonego: 1) genotyp 1 lub 4: a) 48 tygodni, gdy po 12 tygodniach stwierdzono brak wiremii HCV RNA, b) dopuszczalne jest leczenie przez 24 tygodnie, gdy stwierdzono: - niskie wyjściowe miano wirusa (< 600 000 oraz - brak wiremii HCV RNA w 4 tygodniu leczenia oraz - brak wiremii HCV RNA w 24 tygodniu leczenia, c) 72 tygodnie, gdy po 12 tygodniach leczenia wiremia HCV RNA obniża się o co najmniej 2 log10 i zanika po 24 tygodniach leczenia; 2) genotyp 2 lub 3 - 24 tygodnie; 3) niezależnie od genotypu, przy współistniejącym zakażeniu HIV i HCV - 48 tygodni. Leczenie należy przerwać u świadczeniobiorców z włóknieniem wątroby do 2 stopnia włącznie w skali Scheuer'a lub odpowiadającemu temu stopniowi włóknieniu wątroby w innej skali, zakażonych genotypem 1 lub 4, u których: a) po 12 tygodniach terapii nie stwierdza się spadku wiremii o minimum 2 log10 względem wartości wyjściowej albo b) po 24 tygodniach terapii wiremia HCV RNA jest nadal wykrywalna, mimo że po 12 tygodniach zmniejszyła się o ponad 2 log10 względem wartości wyjściowej. U świadczeniobiorców z włóknieniem wątroby powyżej 2 punktów w skali Scheuer'a lub odpowiadającemu temu stopniowi włóknieniu wątroby w innej skali lub manifestacją pozawątrobową zakażenia HCV terapię kontynuuje się do 48 tygodni. 4. Interferon rekombinowany alfa-2a oraz interferon rekombinowany alfa-2b Dawkowanie interferonu rekombinowanego alfa-2a oraz interferonu rekombinowanego alfa-2b w terapii skojarzonej z rybawiryną lub w monoterapii: 1) świadczeniobiorcy powyżej 18 roku życia - zgodnie z charakterystykami odpowiednich produktów leczniczych; 2) świadczeniobiorcy od 3 do 18 roku życia (może być stosowany jedynie interferon rekombinowany alfa-2b) - 3 mln powierzchni ciała, 3 razy w tygodniu przez 24 lub 48 tygodni, zgodnie z charakterystyką produktu leczniczego. 5. Symeprewir Symeprewir stosowany jest w dawce 150 mg (1 tabletka 1 x dziennie). U pacjentów z genotypem HCV 1 lub 4, dotychczas nieleczonych lub z nawrotem po leczeniu PEG-interferonem i rybawiryną, schemat terapii polega na stosowaniu trzech leków (symeprewiru, interferonu pegylowanego alfa oraz rybawiryny). U świadczeniobiorców, u których wiremia HCV RNA wynosi <25 IU/ml w tyg. 4 i jest niewykrywalna w tyg. 12, leczenie kontynuowane jest przy pomocy dwóch leków: interferonu pegylowanego alfa oraz rybawiryny przez kolejne 12 tygodni. Całkowity czas trwania leczenia wynosi 24 tygodnie (12 tyg. P/R/SMV + 12 tyg. P/R). U świadczeniodawców z genotypem HCV 1 lub 4, dotychczas nieleczonych lub z nawrotem po leczeniu PEG-interferonem i rybawiryną z marskością wątroby i jednoczesnym współzakażeniem HIV całkowity czas trwania leczenia wynosi 48 tyg. U pacjentów, u których wiremia HCV RNA w tyg. 4 jest równa lub wyższa niż 25 IU/ml lub w tyg, 12 HCV RNA jest wykrywalne, leczenie należy przerwać. U świadczeniobiorców z genotypem HCV 1 lub 4, u których podczas wcześniejszej terapii PEG-interferonem i rybawiryną stwierdzono brak odpowiedzi lub odpowiedź częściową (bez względu na stopień zaawansowania włóknienia oraz współzakażenie HIV), schemat terapii polega na stosowaniu trzech leków (symeprewiru, interferonu pegylowanego alfa oraz rybawiryny) przez 12 tygodni. U świadczeniobiorców, u których wiremia HCV RNA wynosi <25 IU/ml w tyg. 4 i jest niewykrywalna w tyg. 12 oraz 24, leczenie kontynuowane jest przy pomocy dwóch leków: interferonu pegylowanego alfa oraz rybawiryny przez kolejne 24 tygodnie. Całkowity czas trwania leczenia wynosi 48 tygodni (12 tyg. P/R/SMV + 36 tyg. P/R). U pacjentów, u których wiremia HCV RNA w tyg. 4 jest równa lub wyższa niż 25 IU/ml albo w tyg, 12 lub 24 HCV RNA jest wykrywalne, leczenie należy przerwać. W przypadku wystąpienia działań niepożądanych związanych ze stosowanymi lekami możliwa jest redukcja dawki interferonu i rybawiryny według wskazań ujętych w Charakterystykach Produktów Leczniczych. Nie należy stosować redukcji dawek symeprewiru. Symeprewir nie powinien być stosowany w monoterapii. W przypadku konieczności przerwania leczenia pegylowanym interferonem alfa i rybawiryną podawanymi w skojarzeniu z symeprewirem, należy także odstawić symeprewir. 6. Sofosbuwir oraz sofosbuwir+ledipaswir finansowane są w ramach programu „Leczenie przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C terapią bezinterferonową (ICD-10 B załącznik do obwieszczenia Ministra Zdrowia. 1. Badania przy kwalifikacji do leczenia interferonami (w monoterapii lub w skojarzeniu z innymi lekami): 1) oznaczenie HCV RNA metodą ilościową; 2) morfologia krwi; 3) oznaczenie poziomu ALT; 4) proteinogram; 5) czas lub wskaźnik protrombinowy; 6) oznaczenie autoprzeciwciał; 7) oznaczenie poziomu TSH; 8) oznaczenie poziomu fT4 lub fT3; 9) oznaczenie poziomu kwasu moczowego; 10) oznaczenia poziomu mocznika i kreatyniny; 11) oznaczenie poziomu glukozy; 12) oznaczenie przeciwciał anty-HIV; 13) oznaczenie antygenu HBs; 14) USG jamy brzusznej; 15) badanie określające zaawansowanie włóknienia wątroby – elastografia wątroby wykonana techniką umożliwiającą pomiar ilościowy w kPa lub biopsja wątroby (jeśli nie było wykonywane wcześniej); 16) próba ciążowa u kobiet w wieku rozrodczym; 17) oznaczenie genotypu HCV u osób leczonych interferonami pegylowanymi; 18) w przypadku zakażenia genotypem 1a i rozważania terapii z symeprewirem - badanie mutacji Q80K. 2. Monitorowanie leczenia interferonami (w monoterapii lub w skojarzeniu z innymi lekami): 1) świadczeniobiorcy z genotypem 2 lub 3 leczeni interferonem alfa pegylowanym: a) w 1 dniu: - oznaczenie poziomu ALT; - morfologia krwi; - próba ciążowa u kobiet w wieku rozrodczym; b) w 2, 4, 6, 8, 12, 16, 20, 24 tygodniu: - oznaczenie poziomu ALT; - morfologia krwi; c) w 12 tygodniu: - oznaczenie stężenia kreatyniny; - oznaczenie poziomu kwasu moczowego; - oznaczenie poziomu TSH; - oznaczenie poziomu fT4; d) w 24 tygodniu: - oznaczenie poziomu GGT; - oznaczenie poziomu fosfatazy zasadowej; - oznaczenie stężenia kreatyniny; - oznaczenie poziomu kwasu moczowego; - oznaczenie poziomu TSH; - oznaczenie poziomu fT4; - oznaczenie poziomu AFP; - proteinogram; - oznaczenie HCV RNA metodą ilościową lub jakościową; - USG jamy brzusznej; e) w 48 tygodniu - oznaczenie HCV RNA metodą ilościową lub jakościową; 2) świadczeniobiorcy z genotypem 1 lub 4 leczeni interferonem alfa pegylowanym: a) w 1 dniu: - morfologia krwi; - oznaczenie poziomu ALT; - próba ciążowa u kobiet w wieku rozrodczym; b) w 2, 4, 6, 8, 12, 16, 20, 24, 28, 32, 36, 40, 44, 48, 52, 56, 60, 64, 68, 72 tygodniu: - morfologia krwi; - oznaczenie poziomu ALT; c) w 4 tygodniu: - oznaczenie HCV RNA metodą ilościową u świadczeniobiorców z genotypem 1 z wyjściową wiremią poniżej 600 000 IU/ml; d) w 12, 24, 36, 48, 60 tygodniu: - oznaczenie stężenia kreatyniny; - oznaczenie poziomu kwasu moczowego; - oznaczenie poziomu TSH; - oznaczenie poziomu fT4; e) w 12 tygodniu - oznaczenie HCV RNA metodą ilościową; f) w 24 tygodniu: - oznaczenie HCV RNA metodą ilościową lub jakościową; - oznaczenie poziomu AFP; g) na zakończenie leczenia - w 24 albo 48, albo 72 tygodniu: - oznaczenie poziomu GGT; - oznaczenie poziomu fosfatazy zasadowej; - oznaczenie stężenia kreatyniny; - oznaczenie poziomu kwasu moczowego; - oznaczenie poziomu TSH; - oznaczenie poziomu fT4; - oznaczenie poziomu AFP; - proteinogram; - oznaczenie HCV RNA metodą ilościową lub jakościową; - USG jamy brzusznej; h) po 24 tygodniach od zakończenia leczenia - w 48 albo 72, albo 96 tygodniu - oznaczenie HCV RNA metodą ilościową lub jakościową; 3) świadczeniobiorcy leczeni interferonem rekombinowanym alfa: a) w 1 dniu: - morfologia krwi; - oznaczenie poziomu ALT; - próba ciążowa; b) w 2, 4, 6, 8, 12, 16, 20, 24, 28, 32, 36, 40, 44, 48 tygodniu: - morfologia krwi; - oznaczenie poziomu ALT; c) w 12, 24, 36 tygodniu: - oznaczenie stężenia kreatyniny; - oznaczenie poziomu kwasu moczowego; - oznaczenie poziomu TSH; - oznaczenie poziomu fT4; d) na zakończenie leczenia - w 24 albo 48 tygodniu: - oznaczenie poziomu GGT; - oznaczenie poziomu fosfatazy zasadowej; - oznaczenie stężenia kreatyniny; - oznaczenie poziomu kwasu moczowego; - oznaczenie poziomu TSH; - oznaczenie poziomu fT4; - oznaczenie poziomu AFP; - proteinogram; - oznaczenie HCV RNA metodą ilościową lub jakościową; - USG jamy brzusznej; e) po 24 tygodniach od zakończenia leczenia - w 48 albo 72 tygodniu - oznaczenie HCV RNA metodą ilościową lub jakościową. 3. Monitorowanie programu: 1) gromadzenie w dokumentacji medycznej pacjenta danych dotyczących monitorowania leczenia i każdorazowe ich przedstawianie na żądanie kontrolerów Narodowego Funduszu Zdrowia; 2) uzupełnianie danych zawartych w rejestrze (SMPT) dostępnym za pomocą aplikacji internetowej udostępnionej przez OW NFZ, z częstotliwością zgodną z opisem programu oraz na zakończenie leczenia; 3) przekazywanie informacji sprawozdawczo-rozliczeniowych do NFZ: informacje przekazuje się do NFZ w formie papierowej lub w formie elektronicznej, zgodnie z wymaganiami opublikowanymi przez Narodowy Fundusz Zdrowia.W większości przypadków zapalenie to ma postać przewlekłą. Wirus ten został odkryty w 1989 roku. HCV występuje w 6 różnych genotypach, a każdy z nich dzieli się na podtypy. Różnica pomiędzy nimi dotyczy tego, jak reagują na leczenie. Niestety w Polsce dominuje ten genotyp i podtyp, który najsłabiej odpowiada na leczenie.
Potrzebujesz porady? Umów e-wizytę 459 lekarzy teraz online O najnowszych osiągnięciach w terapii WZW C i innych schorzeń wątroby mówili naukowcy i lekarze klinicyści na 46. dorocznym kongresie Europejskiego Towarzystwa Badań nad Wątrobą (EASL), które odbyło się w dniach 30 marca - 3 kwietnia w Berlinie. W niedalekiej przyszłości nasz arsenał leków przeciw wirusowi HCV, wywołującemu WZW C, wzbogaci się o telaprewir i boceprewir. Badania potwierdziły, że znacznie zwiększają one skuteczność obecnie dostępnej terapii u tych pacjentów, u których daje ona najsłabsze efekty. Leki te jeszcze w tym roku zostaną zarejestrowane w USA i w Europie - powiedział PAP prof. Robert Flisiak, kierownik Kliniki Chorób Zakaźnych i Hepatologii Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku. Duże nadzieje wiąże się z interferonem lambda (IFN-lambda), który - jeśli przyszłe badania potwierdzą jego skuteczność - może stać się bezpieczniejszą alternatywą dla pegylowanego interferonu alfa, obecnego standardu w terapii WZW C. W pracach nad lekiem o nazwie alisporiwir, należącym do zupełnie nowej grupy leków anty-HCV, uczestniczą bardzo aktywnie polscy naukowcy. Ich wyniki okazały się być tak obiecujące, że kierujący badaniami prof. Flisiak został poproszony o wykład na ten temat podczas sesji otwierającej kongres. ZAMIAST DWÓCH - TRZY LEKI WZW C jest chorobą zakaźną wywoływaną przez wirusa HCV, który przenosi się z człowieka na człowieka, głównie przez kontakt z zakażoną krwią, a rzadziej - ze śliną, nasieniem, śluzem w pochwie. Najczęściej do zakażeń dochodzi w placówkach służby zdrowia, w trakcie zabiegów medycznych, jak zastrzyki czy pobieranie krwi, ale jesteśmy na nie narażeni również podczas zabiegów stomatologicznych, kolczykowania, tatuowania, u fryzjera, manikiurzystki, a nawet stosując maszynkę do golenia czy szczoteczkę do zębów osoby zakażonej. Ryzyko infekcji drogą seksualną badź przeniesienia wirusa z matki na noworodka jest stosunkowo małe. Na przewlekłą postać WZW C cierpi ok. 170 mln ludzi na świecie. Przeważnie rozwija się ona bezobjawowo, ale nieleczona po kilkunastu lub kilkudziesięciu latach może doprowadzić do marskości i niewydolność wątroby lub do raka tego narządu. Szacuje się, że wirus HCV razem z wirusem zapalenia wątroby typu B (HBV) odpowiadają za 70-80 proc. przypadków marskości wątroby i za 80 proc. przypadków pierwotnego raka wątroby. WZW C jest w Europie główną przyczyną transplantacji tego narządu. W Polsce liczbę osób posiadających przeciwciała anty-HCV szacuje się na około 700 tys. Jak wynika z dużego badania epidemiologicznego (wśród 26 tys. osób) prezentowanego przez polskich badaczy podczas kongresu EASL, ponad 250 tys. Polaków powinno otrzymać jak najszybciej leczenie. Tymczasem aktualne finasowanie diagnostyki i terapii zakażeń HCV umożliwia leczenie mniej niż 5 tys. osób rocznie. Obecnie brak skutecznej szczepionki przeciw wirusowi HCV. Standardem w terapii WZW C jest pegylowany interferon alfa podawany w iniekcjach raz na tydzień w kombinacji z przeciwwirusową rybawiryną, którą zażywa się doustnie raz dziennie. Jednak, u osób zakażonych wirusem o tzw. genotypie 1 (tj. o specyficznym zestawie genów) skuteczność tych leków wynosi średnio 40 proc. Genotyp 1 jest najczęstszy wśród pacjentów rasy białej. Dotyczy to również Polski, gdzie w niektórych regionach zakażonych nim jest aż 80 proc. chorych na WZW C. Dwa nowe doustne leki, telaprewir i boceprewir, mogą znacznie poprawić efekty leczenia tych osób. Hamują one enzym wirusa o nazwie proteaza, bez której HCV nie może się namnażać w komórkach gospodarza. Dzięki dodaniu tych leków do standardowej terapii, jej skuteczność u pacjentów dotąd nieleczonych wzrosła do około 70 proc. Zdaniem prof. Flisiaka, jeszcze ważniejsze jest to, że leki te mają równie wysoką skuteczność u pacjentów, u których standardowa terapia dała niewystarczające efekty lub u których doszło do nawrotu choroby. Podczas kongresu EASL udokumentowano to w badaniach nad telaprewirem - powiedział specjalista. Przedstawione w Berlinie wyniki badania REALIZE prowadzonego w grupie 662 pacjentów z genotypem 1 wykazały, że lek ten daje też dobre efekty u chorych, którzy nigdy nie zareagowali na standardową terapię (tzw. null responders). Gdy dodano do niej telaprewir, odsetek wyleczeń wyniósł 29-33 proc. - zależnie od zastosowanego schematu terapii, natomiast w grupie kontrolnej skuteczność wyniosła tylko 5 proc. Za wyleczenie uznaje się stan, w którym we krwi pacjenta nie wykrywa się cząstek wirusa w pół roku po zakończeniu terapii. To pierwszy lek, którego skuteczność w tej najtrudniejszej grupie chorych potwierdziły zaawansowane badania, podkreślali naukowcy obecnie na kongresie. Dzięki takim postępom w leczeniu WZW C można będzie znacznie zredukować groźne skutki tej choroby - podsumował biorący udział w badaniach REALIZE prof. Stefan Zeuzem ze Szpitala Uniwersytetu J. W. Goethego we Frankfurcie. Zdaniem prof. Flisiaka, wyniki te wskazują, że najbliższą przyszłością w leczeniu WZW C jest tzw. terapia trójlekowa. Nie ulega wątpliwości, że w najbliższych latach cały czas konieczne będzie stosowanie interferonu w skojarzeniu z rybawiryną. Ale dodanie do nich któregoś z najnowszych leków znacznie zwiększy efekty terapii - zaznaczył badacz. Jak przypomniał, wraz z zarejestrowaniem telaprewiru i boceprewiru przez Europejska Agencję Medyczną (EMA) będą one teoretyczne dostępne również w Polsce, ale ze względu na wysoką cenę mało który pacjent będzie je mógł nabyć na własny koszt. Zanim leki te będą u nas refundowane upłyną co najmniej dwa lata. Najlepiej by było gdyby wszyscy mogli otrzymać terapię trójlekową, ale ze względów finansowych konieczne będą ograniczenia, dlatego na pewno w pierwszej kolejności powinni dostać ją ci, którzy nie odpowiedzieli na terapię standardową - wyjaśnił prof. Flisiak. Z badań wynika poza tym, że dzięki nowym lekom u znacznej części pacjentów można będzie skrócić terapię. Jest to ważne zwłaszcza dla chorych zakażonych genotypem 1 HCV, u których leczenie interferonem alfa trwa obecnie 48 tygodni, czyli około roku, jest drogie i często źle tolerowane. A NAWET CZTERY Inhibitory proteazy należą do leków przeciwwirusowych, które działają bezpośrednio na wirusa (tzw. direct acting antivirals - DAA) - na jego powielanie się i namnażanie w organizmie ludzkim. Obecnie trwają badania nad innymi lekami z tej klasy. Są to inhibitory enzymu o nazwie polimeraza NS3, który kontroluje powielanie się materiału genetycznego wirusa HCV oraz inhibitory kompleksu replikacyjnego wirusa NS5A, który odgrywa podobną rolę. Pierwszym lekiem z grupy inhibitorów kompleksu NS5A jest lek oznaczony na razie symbolem BMS-790052. Badania na grupce 48 nigdy wcześniej nieleczonych pacjentów zakażonych genotypem 1 HCV wykazały, że dodanie tego leku (w dawce 10 mg) do standardowej terapii zwiększyło jej skuteczność z 25 proc. do 92 proc. Jak podkreślił na spotkaniu prasowym dr Stanislas Pol z Uniwersytetu Paryskiego im. Kartezjusza (Universite Paris V), zaletą inhibitorów kompleksu NS5A jest to, że działają też na inne genotypy wirusa HCV (w tym genotyp 2, 3, 4). Bardzo obiecująco zapowiadają się prace sugerujące, że w dalszej perspektywie skuteczność terapii WZW C (zwłaszcza u pacjentów, u których standardowe leczenie daje najgorsze efekty) można będzie zwiększyć poprzez zastosowanie kombinacji 4 leków. W badaniu na 21 pacjentach zakażonych genotypem 1 wirusa HCV, którzy w ogóle nie zareagowali na standardową terapię (null-responders) uzyskano 100 proc. wyleczeń dzięki zastosowaniu czterech leków - pegylowanego interferonu-alfa i rybawiryny oraz inhibitora polimerazy NS3 (BMS-650032) i inhibitora kompleksu NS5A (BMS-790052). Prace te, choć bardzo obiecujące, znajdują się jednak na bardzo wczesnym etapie. NOWA TAKTYKA Prof. Flisiak uważa, że istotne miejsce w terapii będzie mieć alisporiwir (znany także jako Debio-025). To pierwszy preparat z zupełnie nowej klasy leków przeciwwirusowych, określanych z j. ang. jako host targeting antivirals. W przeciwieństwie do leków, które działają bezpośrednio na wirusa, preparaty z tej grupy hamują jego namnażanie się poprzez blokowanie białek obecnych w organizmie człowieka. Alisporiwir blokuje tzw. cyklofilinę A, białko regulujące powstawanie nowych cząstek wirusa w ludzkich komórkach. W grupie nigdy wcześniej nieleczonych pacjentów zakażonych genotypem 1 HCV uzyskano 76 proc. wyleczeń po dodaniu tego leku do standardowej terapii, podczas gdy w grupie kontrolnej odsetek ten wyniósł 55 proc. W naszych badaniach dowiedliśmy nie tylko wysokiej skuteczności leku, ale - co ważne - nie stwierdziliśmy pojawiania się opornych na niego szczepów HCV - podkreślił prof. Flisiak, który koordynował międzynarodowe badania nad alisporiwirem zarówno w fazie 1. jak i 2. Wynika to z faktu, że alisporiwir działając na ludzkie białko nie wywiera bezpośredniej presji na wirusa. Jego zdaniem, zastosowanie alisporiwiru w kombinacji z lekami o bezpośrednim działaniu przeciwwirusowym - tj. inhibitorami proteazy, polimerazy i kompleksu replikacyjnego NS5A - pozwoli w przyszłości uniknąć ryzyka pojawienia się wywoływanej przez nie oporności HCV. Ponadto, alisporiwir jest najbardziej zaawansowanym w badaniach lekiem aktywnym nie tylko wobec genotypu 1 HCV, ale także 2, 3 i 4, wobec których boceprewir i telaprewir są nieskuteczne. Badania kliniczne nad tym preparatem wkroczyły właśnie w trzecią, ostatnią fazę otwierającą drogę do rejestracji. MOŻE BYĆ BEZPIECZNIEJ Niezależnie od prac nad poprawą skuteczności leczenia WZW C trwają też badania nad lekiem, który może być bezpieczniejszą alternatywą dla pegylowanego interferonu-alfa. Nosi on nazwę interferon lambda. Jak przypomniał na spotkaniu prasowym Andrew Muir z Uniwersytetu Duke w Durham (Północna Karolina, USA) interferony to naturalne białka występujące w naszym organizmie, które biorą aktywny udział w zwalczaniu infekcji wirusowych. Receptory dla INF-alfa znajdują się na komórkach w różnych narządach i tkankach, w tym w mózgu, komórkach krwi i innych. Tym tłumaczy się występowanie działań ubocznych u stosujących go pacjentów, takich jak depresja, objawy grypopodobne (uogólniony ból, gorączka, dreszcze), bóle mięśni i kości oraz powikłania hematologiczne, np. anemia. Z ich powodu ok. 20 proc. chorych bądź przerywa standardową terapię, bądź wymaga zredukowania dawki IFN-alfa. Natomiast, receptory dla aktualnie testowanego IFN-lambda znajdują się niemal wyłącznie w wątrobie, dlatego teoretycznie powinien on mieć mniej działań niepożądanych - wyjaśnił Andrew Muir. Potwierdzają to dotychczasowe wyniki trwających nadal badań, którymi objęto grupę 526 nieleczonych wcześniej pacjentów z WZW C. Po 12 tygodniach terapii, u pacjentów leczonych IFN-lambda znacznie rzadziej występowały objawy grypopodobne, bóle mięśni i kości czy powikłania hematologiczne. Nowy interferon dawał też lepsze efekty terapeutyczne, ale - zdaniem prof. Flisiaka - jego skuteczność musi potwierdzić dalsza obserwacja chorych uczestniczących w tym badaniu. Rezerwuary wirusa HCV znajdują się nie tylko w wątrobie, ale też w innych narządach. A ponieważ receptory IFN-lambda są ograniczone do wątroby rodzi się pytanie, czy będzie on tak samo skuteczny jak IFN-alfa. Aby na to odpowiedzieć musimy jeszcze poczekać co najmniej rok - zaznaczył badacz. Joanna Morga (PAP) zdrowie Zapalenie wątroby - objawy i leczenie WZW typu A i B. Jakie są znaki ostrzegawcze? Zapalenie wątroby to stan zapalny, który najczęściej wywołuje obecność wirusów, alkohol czy nieprawidłowa dieta. Wyodrębniamy ostre i przewlekłe zapalenia... Kazimierz Janicki Plan: do 2030 r. całkowicie wyeliminować WZW typu C. W Polsce 120 tys. osób nie ma pojęcia, że choruje Do zakażenia wirusem HCV może dojść w bardzo wielu miejscach: u stomatologa, kosmetyczki, podczas wykonywania tatuażu, wirus przenosi się przez kontakt z zakażoną... Karolina Świdrak Wirusowe zapalenie wątroby - objawy, profilaktyka, czynniki ryzyka. WZW a nowotwory Wirusowe zapalenie wątroby to choroba narządu wywołana przez wirusy hepatotropowe i niehepatotropowe. WZW jest martwicą wątroby, która najczęściej jest... WZW typu C nadal zbiera żniwo Nie bez powodu nazywane jest cichym zabójcą. Działa podstępnie i w ukryciu, a jego objawy pojawiają się dopiero po kilkunastu latach od zakażenia. Tydzień... WZW A i WZW B - to musisz wiedzieć Te zakażenia dotykają miliony osób na całym świecie każdego roku. Wiele osób nie wie, jak łatwo można zarazić się tymi wirusami. Sprawdź, co trzeba wiedzieć o WZW... HBsAg – wykrywa zakażenie WZW typu B Obecnie powszechnie stosowanym badaniem, służącym wykryciu we wczesnej fazie zakażenia wirusem HBV, jest test antygenów powierzchniowych tego wirusa, czyli np.... Szczepienia na żółtaczkę - przeciw WZW typu A, żółtaczce typu C, skutki uboczne W Polsce obowiązkowe są szczepienia przeciwko żółtaczce, zwane potocznie jako szczepienia przeciwko WZW, czyli wirusowemu zapaleniu wątroby. Choć nie wszyscy o... Szczepienie przeciw WZW B - kiedy należy się zaszczepić? Szczepionka na wirusowe zapalenie wątroby typu B (WZW B) jest standardową i obowiązkową szczepionką zalecaną wszystkim noworodkom i dzieciom do 18 roku życia.... Marlena Kostyńska Powrót krztuśca, kiły i różyczki Czy na groźne choroby zakaźne choruje coraz więcej z nas czy coraz mniej? Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego-Państwowy Zakład Higieny (NIZP-PZH) ma już... Iwona Dudzik | Onet. Aż 80 proc. zakażonych HCV nawet o tym nie wie. Zrób badania i nie daj się chorobie Mimo że w Polsce 200 tys. osób wymaga leczenia zakażenia wirusem HCV, to leczonych jest zaledwie 40 tys. Pozostali zakażeni nie wiedzą, że żyją z wirusem, który... as
W razie potrzeby doraźnie można zastosować leki przeciwwymiotne i przeciwgorączkowe. Chorzy na ostre WZW typu A powinni unikać leków i innych środków o działaniu hepatotoksycznym, w tym alkoholu i paracetamolu. W postaci cholestatycznej z powodzeniem stosuje się glikokortykosteroidy w dawce 1–2 mg/kg oraz kwas ursodeoksycholowy 10 Decyzja ministra zdrowia o finansowaniu od 1 lipca nowej skutecznej terapii na wirusowe zapalenie wątroby typu C jest prawdziwym przełomem w leczeniu tej choroby w Polsce – oceniają eksperci. – Będziemy mogli stosować terapię, która jest skuteczna praktycznie w 100 proc. – podkreśla prof. Robert Flisiak, prezes Polskiego Towarzystwa Hepatologicznego. Jak podkreślili specjaliści na wtorkowej konferencji prasowej w Warszawie, dzięki nowej terapii można będzie w znacznym stopniu powstrzymać w Polsce epidemię nowych zakażeń wirusem HCV, który wywołuje WZW C. Aby tak się stało, konieczne jest także przestrzeganie w placówkach medycznych procedur, które zapobiegają zakażeniom i wprowadzenie programu wykrywania infekcji HCV, przynajmniej w grupach ryzyka. Zdaniem prof. Mirosława Wysockiego, konsultanta krajowego w dziedzinie zdrowia publicznego, jest to o tyle istotne, że epidemia zakażeń wirusem HCV stanowi obecnie najpoważniejszy problem zdrowotny w zakresie chorób zakaźnych w Polsce. Dotychczas nie udało się bowiem opracować szczepionki przeciw temu wirusowi. – Na naszych oczach dokonuje się jakościowa i ilościowa zmiana możliwości terapeutycznych WZW C. W Polsce jeszcze do dziś większość chorych leczyliśmy terapią, której skuteczność wynosiła 40 proc. (chodzi o terapię interferonem i rybawiryną – PAP). Teraz z dnia na dzień będziemy mogli stosować terapię, która jest skuteczna praktycznie w 100 proc. – powiedział prof. Robert Flisiak, prezes Polskiego Towarzystwa Hepatologicznego. Dodatkowo czas leczenia skraca się z 48 tygodni do 12 tygodni, a jest nadzieja, że niedługo pewne grupy pacjentów można będzie leczyć przez 8 tygodni – zaznaczył. – Co ważne, działania uboczne, które powodowały konieczność przerywania leczenia u sporej grupy pacjentów, w tej chwili przestają być problemem – powiedział prof. Flisiak. Nowa bezinterferonowa terapia, określana w skrócie jako 3D, jest bowiem tak dobrze tolerowana, że nie ma potrzeby jej przerywać. Obecna na spotkaniu pacjentka przyznała, że przeszła terapię z użyciem interferonu, która okazała się nieskuteczna. – Po każdym zastrzyku czułam się, jakbym schodziła na dno piekła – opowiadała. Za każdym razem pojawiała się wysoka gorączka, bóle stawów, depresja. Gdy zaczęła leczenie przy pomocy terapii 3D myślała nawet, że otrzymuje placebo, bo oprócz niewielkich bólów głowy przez pierwsze dwa tygodnie nie miała żadnych działań niepożądanych. Obecnie w jej organizmie wirus HCV nie jest wykrywany, a stan wątroby znacznie się poprawił. Prof. Flisiak podkreślił, że zaletą nowego programu jest też to, że terapię 3D będą mogli otrzymać wszyscy dorośli chorzy na WZW C, niezależnie od stopnia zaawansowania schorzenia (u dzieci terapia nie została przebadana – PAP). Będą to zarówno pacjenci z zaawansowanym włóknieniem wątroby i marskością, jak i ci, u których proces włóknienia jest bardzo mało zaawansowany. – Dotychczas było to nie do pomyślenia. Nowsze leki otrzymywali pacjenci, którzy mieli zaawansowane WZW C. Jednocześnie u nich właśnie skuteczność nowych terapii była najmniejsza, dlatego grupa pacjentów po nieskutecznym leczeniu rosła – tłumaczył specjalista. W rozmowie z PAP podkreślił, że terapia 3D jest wyjątkowo skuteczna w przypadku wirusa HCV o genotypie 1b, który dominuje w Polsce. Według prof. Flisiaka potwierdzają to wyniki badania o akronimie AMBER, w którym udział wzięło ok. 100 pacjentów polskich. Na koniec terapii u żadnego z nich (poza jednym, który zrezygnował z terapii) nie wykryto wirusa. W grudniu dostępne będą wyniki ostatecznie potwierdzające ich wyleczenie. – Dając chorym na WZW C możliwość wyleczenia uzdrawiamy psychikę pacjentów i całe rodziny – oceniła Barbara Pepke, prezes Fundacji „Gwiazda Nadziei”. Podkreśliła, że wiele osób zakażonych wirusem HCV, których nie udało się wyleczyć standardową terapią, unika wchodzenia w związki, zakładania rodzin, całymi latami nikomu nie przyznaje się do choroby z obawy przed stygmatyzacją, odrzuceniem. To bardzo negatywnie wpływa na psychikę. Pepke zaznaczyła, że wielu pacjentów ma myśli samobójcze, czemu sprzyja też terapia z użyciem interferonu. – Gdy dowiedziałam się, że mam WZW C, przez 1,5 miesiąca zastanawiałam się, czy powiedzieć moim bliskim. Miałam wtedy małego wnuka. Bałam się, że synowa powie, że od tej pory mogę go oglądać tylko z daleka, bo to bardzo częsta reakcja – wspominała obecna na konferencji pacjentka. Dodała, że niektórzy znajomi bali się podać jej rękę i przestali utrzymywać z nią kontakty. Specjaliści obecni na spotkaniu zaznaczyli, że teraz bardzo ważne jest szybkie przeprowadzenie procedur niezbędnych, by nowy program leczenia chorych na WZW C zaczął być realizowany w praktyce. Zanim do tego dojdzie, konieczne jest wynegocjowanie przez wojewódzkie oddziały Narodowego Funduszu Zdrowia kontraktów ze szpitalami, które pozwolą leczyć odpowiednią liczbę pacjentów.Nowoczesna terapia pomoże wyleczyć chorych na PWZW C. W szpitalu im. Biegańskiego czeka 400 pacjentów. Przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu C. 400 chorych czeka na leczenie Aktualności Szczegóły Utworzono: 21 wrzesień 2017 W odpowiedzi na pojawiające się artykuły prasowe, które nie do końca przedstawiają prawdziwy obraz sytuacji dotyczącej leczenia pacjentów z WZW C w naszym kraju, w których cytowane są wypowiedzi przedstawicieli naszej organizacji wyrwane z kontekstu, przedstawiamy poniżej najważniejsze informacje: Projekt nowego Zarządzenie Prezesa NFZ z dnia z którego treścią można zapoznać się pod poniższym linkiem ( motywuje lekarzy do leczenia pacjentów z marskością wątroby bądź do wyboru tańszej terapii (co nie oznacza gorszej) dla pacjentów bez marskości. Aktualnie najtańszą terapią, o blisko 100% skuteczności, jest terapia wpisana na listy refundacyjne w czerwcu br. Prócz tego obniżenie ceny terapii można uzyskać skracając leczenie innymi terapiami z 12 do 8 tygodni. U wielu pacjentów jest to medycznie uzasadnione. Ta zmiana została wprowadzona do charakterystyki produktów leczniczych terapii stosowanych w WZW C dopiero w tym roku, po opublikowaniu badań klinicznych w tym zakresie. Okazuje się, że skrócenie terapii u pacjentów, u których nie wystąpiła marskość wątroby, nie wpływa na skuteczność leczenia. Należy zauważyć, że NFZ opóźnia ogłoszenie zakupu centralnego terapii na WZW C, co jest bardzo dobrą informacją. Nadal lekarz może zdecydować o wyborze optymalnej terapii dla danego pacjenta. Nikt nie narzuca terapii, którą lekarz musiałby leczyć pacjenta zakażonego wirusem HCV. Lekarz może dobrać taką terapię przeciwwirusową, która nie wywoła interakcji z innymi lekami, przyjmowanymi przez pacjenta. Leczenie WZW C finansowane jest ze środków publicznych, więc zakup leków powinien odbywać się z zachowaniem zasad należytej gospodarności. Lekarze mają swoje przyzwyczajenia. Widać Prezes NFZ, wydając wyżej opisane zarządzenie, dotyczące finansowania WZW C, chce na te przyzwyczajenia wpłynąć. Wśród firm sprzedających terapie w leczeniu WZW C aktualnie obserwujemy bardzo dużą rywalizację cenową. Ceny terapii, których skuteczność sięga blisko 100 % są bardzo zbliżone. Producenci bardzo mocno konkurują, starają się dorównać ceną do terapii, która weszła na listy refundacyjne jako ostatnia - jest najtańsza. To zjawisko w ostatnich dwóch latach wywołało w Polsce lawinowy spadek cen leczenia WZW C. Leczenie WZW C jest obszarem, w którym od trzech lat dzieje się bardzo wiele. Wynika to z tego, ze WZW C nagle stało się chorobą bardzo łatwą do wyleczenia, można pozbyć się wirusa nawet w ciągu 8-12 tygodni. Nie można nie zauważyć, ze w ostatnich miesiącach Wojewódzkie Oddziały NFZ bardzo mocno dofinansowały leczenie WZW C w stosunku do tego co wcześniejzaplanowały. Mamy wrażenie jakby NFZ chciał zlikwidować kolejki do leczenia WZW C jeszcze w tym roku. Program lekowy WZW C terapią bezinterferonową jest programem lekowym, na który przeznacza się aktualnie w naszym kraju największą ilość środków z budżetu NFZ. W ostatnich latach kwota na te terapie wzrosła trzykrotnie. Jak tłumaczą pracownicy Narodowego Funduszu Zdrowia, pomysł zakupu centralnego terapii dla WZW C, wprowadzony Zarządzenie Prezesa NFZ w czerwcu bieżącego roku, wynikał z chęci skrócenia kolejek oczekujących na leczenie. Kłopot w tym, że pracownicy NFZ wychodząc z tym pomysłem nie rozumieli, że terapie na WZW C nie są porównywalne, nie są identyczne, przeciwnie - są to różne substancje. Liczymy na to, że NFZ wycofa się z tego pomysłu. Obserwujemy, że moment ogłoszenia zamówienia publicznego na zakup terapii w tym trybie jest odwlekana w czasie. Być może, po protestach środowiska lekarzy i organizacji pacjenckich, nigdy nie dojedzie do skutku. Dodatkowo, 15 września br. Minister Zdrowia wydał oświadczenie, z którego wynika, że to właśnie leczenie WZW C jest jednym z tych obszarów, które zostaną sfinansowane ze środków zwiększających budżet NFZ tej jesieni (artykuł - Reprezentując organizacje pacjentów, które są mocno zainteresowane poprawą dostępu do diagnozowania i leczenia, muszę przyznać, że w ostatnim czasie obserwujemy usilne starania Narodowego Funduszu Zdrowia i Ministerstwa Zdrowia zmierzające do poprawy sytuacji w tym obszarze. W obliczu wyżej przytoczonych faktów, treść artykułu Super Expresu z dnia r. nie odzwierciedla prawdy o sytuacji w leczeniu WZW C i wprowadza niepotrzebny niepokój wśród pacjentów. Z przykrością stwierdzam, ze w artykule tym Pani Redaktor Super Expresu, prawdopodobnie próbując przystępnie opisać skomplikowany temat, trochę pomieszała fakty. W trosce o to aby osoby chorujące na WZW C, na rzecz których działa Gwiazda Nadziei, otrzymywali prawdziwe i rzetelne informacje, zwróciliśmy się do redakcji Super Expresu z prośbą o opublikowanie artykułu, w którym treści zawierałyby prawdziwy opis sytuacji i byłyby przydatne dla chorych. Dla pacjentów zakażonych wirusem HCV bardzo cenną informacją byłoby to, że nie we wszystkich poradniach kolejka oczekiwania do terapii liczy kilka lat, są takie miejsca w Polsce gdzie chory otrzymuje leczenie po 1-2 miesięczym oczekiwaniu. Nie wszyscy pacjenci o tym wiedzą, że czasem warto poszukać pomocy w innych miejscach prowadzących leczenie, choćby w sąsiednich województwach. Czasem diametralnie różna sytuacja może być w ośrodkach mieszczących się nawet w tym samym mieście. Barbara Pepke Prezes Fundacji Gwiazda Nadziei Metody diagnozowania Choroby wątroby Działalność fundacji Nasi PartnerzyHBc przeciwciała całkowite – co to jest? Przeciwciała HBc, a w zasadzie przeciwciała skierowane przeciwko HBc, to białka produkowane przez ludzki układ odpornościowy w odpowiedzi na zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu B (WZW B). Antygen HBc to element budowy tego wirusa (a dokładniej jego rdzenia), na który reaguje układ Wirus HCV to główna przyczyna rozwoju groźnego wirusowego zapalenia wątroby typu C. To choroba, na którą zapada ponad 700 tysięcy osób w Polsce i nawet 170 milionów na całym świecie. Niestety, stosowane od 1990 roku leczenie WZW C interferonem dawało niewielką szansę na całkowite wyleczenie przewlekle chorych. Jednak nowe badania dają szansę na całkowite pokonanie wirusa HCV. spis treści 1. Przełom w hepatologii 2. Chorzy na WZW C w Polsce 1. Przełom w hepatologii Dotychczasowe leczenie interferonem dawało jedynie od 2 do 7% szans na całkowite wyleczenie chorego na wirusowe zapalenie wątroby typu C. Najnowsze badania pokazały, że zastosowanie w leczeniu leków bezinterferonowych daje niemal 100% szansę na wyleczenie. Polskie badanie Amber, potwierdzające skuteczność nowatorskiej terapii, zostało przeprowadzone na 159 osobach zaliczonych do grupy najcięższych przypadków WZW typu C w Polsce. Zobacz film: "#dziejesienazywo: Dlaczego warto robić screening?" Aż 44% spośród nich w ogóle nie zareagowało na wcześniej prowadzone leczenie. Tymczasem już po dobie od rozpoczęcia nowego leczenia dało się zauważyć poprawę ich stanu zdrowia. U 60% osób z badanej grupy po 4 tygodniach leczenia bezinterferonowego nie wykryto już obecności wirusa HCV we krwi. Po zakończeniu 12-tygodniowej terapii wszyscy pacjenci, którzy poddali się innowacyjnej metodzie leczenia, mogli cieszyć się niewykrywalnością chorobotwórczego wirusa. Według profesora Roberta Flisiaka, prezesa Polskiego Towarzystwa Hepatologicznego, WZW typu C będzie pierwszą przewlekłą chorobą, którą będzie można wyleczyć u niemal wszystkich chorych. Co więcej, możliwe będzie nie tylko wyleczenie już zakażonych wirusem HCV, ale też pozbycie się potencjalnych źródeł zakażenia. Co ważne, leczenie bezinterferonowe nie wywołuje żadnych skutków ubocznych i można je stosować u pacjentów po przeszczepach. 2. Chorzy na WZW C w Polsce Chorzy na WZW C mogą liczyć na pomoc Narodowego Funduszu Zdrowia tylko podczas terapii interferonem. Nowoczesne metody leczenia zapalenia wątroby są w Polsce jak dotąd nierefundowane Niestety, każdy kij ma dwa końce. Nie wszyscy chorzy będą mogli doczekać się nowych leków, ponieważ Narodowy Fundusz Zdrowia nie podjął się refundacji terapii bezinterferonowej. Inaczej jest w innych krajach Unii Europejskiej – takie terapie finansowane są w Wielkiej Brytanii, a nawet w Czechach i na Węgrzech. Polscy pacjenci wciąż leczeni są nierekomendowanymi w wielu krajach terapiami, ponieważ tylko te finansowane są przez NFZ. Tylko niektórzy pacjenci mogą skorzystać z nowatorskich terapii, po wcześniejszej kwalifikacji do programów terapeutycznych finansowanych przez NFZ. Z nowego leczenia mogą też skorzystać osoby, które zgodzą się na wzięcie udziału w badaniach klinicznych. Według ekspertów, chociaż nowe metody są dużo droższe od tych stosowanych dotychczas, to ich koszt nie może się równać z działaniem w postaci minimalizowania liczby osób zakażonych wirusem HCV. Pozostaje mieć tylko nadzieję, że w przyszłości i w naszym kraju chorzy na WZW typu C będą mieli szansę skorzystać z metody, która pozwoli im żyć. Źródło: Potrzebujesz konsultacji z lekarzem, e-zwolnienia lub e-recepty? Wejdź na abcZdrowie Znajdź Lekarza i umów wizytę stacjonarną u specjalistów z całej Polski lub teleporadę od ręki. polecamyW naszym kraju leczenie dla pacjentów z przewlekłym WZW typu C jest udostępnione bezpłatnie w wybranych ośrodkach, w oparciu o program lekowy Ministerstwa Zdrowia, nadzorowany przez NFZ: „Leczenie przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C terapią bezinterferonową”.Wirusowe zapalenie wątroby, często nazywane cichym zabójcą, rozwija się w ukryciu. Początkowo choroba ta nie daje żadnych typowych objawów. Można ją pomylić ze zwykłym przeziębieniem. Dopiero w zaawansowanym stadium dowiadujemy się, że w naszym organizmie dzieje się coś bardzo złego. Specjaliści zazwyczaj rozpoznają u pacjentów wirusowe zapalenie wątroby typu A i B, jednak w ostatnich latach obserwuje się wzrost zachorowań na wirusowe zapalenie wątroby typu C. Czym różnią się poszczególne typu choroby? Co warto o nich wiedzieć? Szczegóły poniżej. spis treści 1. Czym jest wirusowe zapalenie wątroby? 2. Dlaczego wirusowe zapalenie wątroby określa się mianem "cichego zabójcy"? 3. Różnice 4. Jak leczyć wirusowe zapalenie wątroby? 5. Jak zabezpieczyć się przed zachorowaniem na wirusowe zapalenie wątroby? 6. Szczepionka przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby rozwiń 1. Czym jest wirusowe zapalenie wątroby? Wirusowe zapalenie wątroby to grupa zakaźnych chorób zapalnych wątroby, które są wywoływane przez wirusy hepatotropowe. Uszkadzają one wątrobę, upośledzając jej funkcjonowanie. Lekarze wyróżniają pięć rodzajów wirusowego zapalenia wątroby: wirusowe zapalenie wątroby typu A, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wirusowe zapalenie wątroby typu C, wirusowe zapalenie wątroby typu D, wirusowe zapalenie wątroby typu E. 2. Dlaczego wirusowe zapalenie wątroby określa się mianem "cichego zabójcy"? Dlaczego wirusowe zapalenie wątroby określa się mianem "cichego zabójcy"? Swoje zdanie na ten temat wyraził specjalista hepatolog, Jan Gietka. – Choroby wątroby nie dają zwykle żadnych objawów i najczęściej pierwszym widocznym jest któryś z symptomów marskości wątroby (żółtaczka, wodobrzusze, krwawienie z żylaków przełyku, encefalopatia, czyli śpiączka wątrobowa), kiedy jest już zbyt późno na cofnięcie zmian – mówi dr n. med. Jan Gietka, hepatolog. – Marskość wątroby, niezależnie od przyczyny, grozi z kolei nowotworem wątroby, który w przypadku WZW B może pojawić się nawet w wątrobach, w których jeszcze nie stwierdzono marskości. Następstwem marskości jest również niewydolność wątroby, która niesie za sobą konieczność przeszczepu oraz ryzyko śmierci – zaznacza lekarz. Dlatego osoby zakażone często nie zdają sobie nawet sprawy z tego, że są nosicielami wirusa. Rozwija się on w ich organizmie i ujawnia zazwyczaj dopiero wtedy, gdy wątroby nie da się już uratować. 3. Różnice Pomimo tego, że obie choroby są wirusowym zapaleniem wątroby, to pod wieloma względami się od siebie różnią, zaczynając od rodzaju wirusa, który je wywołuje (HAV lub HBV), a kończąc na sposobach leczeniu (w WZW A działa się objawowo, ale chory często jest obserwowany w szpitalu, WZW B – u niektórych chorych włącza się leki przeciwwirusowe, a hospitalizacja rzadko jest konieczna). Wirusowe zapalenie wątroby typu A przenosi się przede wszystkim drogą pokarmową, podczas gdy wirusowe zapalenie wątroby typu B poprzez krew. Oba wirusy mogą być przekazywane drogą seksualną. W przypadku wirusowego zapalenia wątroby A mamy do czynienia tylko z ostrym zachorowaniem, podczas gdy przy wirusowym zapaleniu wątroby typu B może być ono zarówno ostre, jak i przewlekłe. Wirusowe zapalenie wątroby typu A objawia się najczęściej: gorączką, osłabieniem, bólem głowy, nudnościami, wymiotami, biegunką, bólami stawów, bólem brzucha, żółtaczką, brakiem apetytu, świądem skóry. Chory wraca do zdrowia dopiero po okresie od kilku tygodni do nawet kilku miesięcy. Wirusowe zapalenie wątroby typu B początkowo często przebiega bezobjawowo, zdarza się także, że symptomy przypominają grypę. Czasami może pojawić się żółtaczka. U niektórych chorych ostre WZW B z biegiem czasu może przejść w przewlekłe i ten scenariusz jest dużo częstszy u dzieci niż u dorosłych. Wirusowe zapalenie wątroby typu C (Hepacivirus: hepatitis c virus) jest schorzeniem wywołanym przez zakażenie wirusem HCV. Po zakażeniu u pacjenta rozwija się zapalenie w obrębie komórek wątroby, tzw. hepatyocytów. Dochodzi wówczas do zmian martwiczo-zapalnych. Jeśli choroba trwa dłużej niż pół roku, należy mówić wówczas o przewlekłym zapaleniu wątroby typu C. W Polsce ilość zakażonych można szacować na około 700 tys. osób. Rocznie przybywa od 2,5 do 3,5 tys. nowych rozpoznań. Zgony z tego powodu podaje się na poziomie blisko 120 rocznie w skali kraju, ale uważa się, że to niedoszacowane dane. Niezwykle niepokojący wydaje się fakt, że około 80 proc. nosicieli nie wie o zakażeniu wirusem HCV. Większość zarażonych nie ma żadnych objawów chorobowych (tzn. przechodzi chorobę bezobjawowo). Mimo wszystko, zarażeni mogą uskarżać się na obniżony nastrój, przemęczenie, senność, czy złe samopoczucie. W niektórych przypadkach może dojść również do powiększenia wątroby. W przebiegu ostrego przebiegu infekcji wirusem HCV może dojść także do innych objawów. Przykładem może być utrata wagi, ból mięśni, ból stawów, żółtaczka. Na wyżej wymienione symptomy najczęściej uskarżają się młode kobiety, które zostały zakażone. 4. Jak leczyć wirusowe zapalenie wątroby? W większości przypadków ostre wirusowe zapalenie wątroby nie jest leczone, a obserwowane. Leczy się jego objawy, jeśli się pojawią. Przy przewlekłym WZW B podaje się pacjentowi zastrzyki z licznymi działaniami niepożądanymi przez prawie rok albo tabletki, które hamują namnażanie wirusa, ale trzeba je brać stale. Przewlekłe WZW B leczymy, gdy wirus uszkadza wątrobę, jednak nie ma możliwości całkowitego wyleczenia. W przypadku wystąpienia u pacjenta wirusa HCV (wirusowego zapalenia wątroby typu C) lekarze zalecają stosowanie terapii opartej o interferon pegylowany z rybawiryną. Interferon pegylowan wstrzykuje się pacjentom za pomocą zastrzyków, z kolei rybawirynę należy stosować w tabletkach. Współcześnie leczenie może być skuteczne, a chorzy mogą normalnie funkcjonować. Codzienne życie z osobą zarażoną, jeśli nie dochodzi do kontaktu z krwią, nie jest niebezpieczeństwem dla pozostałych domowników. Im szybciej podejmie się diagnostykę i właściwą terapię, tym większe szanse na wyleczenie zanim dojdzie do nieodwracalnych zmian w wątrobie. 5. Jak zabezpieczyć się przed zachorowaniem na wirusowe zapalenie wątroby? Jak zabezpieczyć się przed zachorowaniem na wirusowe zapalenie wątroby? Doktor nauk medycznych. Zdecydowanie najlepszym sposobem zabezpieczenia się przed WZW jest unikanie sytuacji ryzykownych oraz stosowanie szczepień ochronnych. – WZW A jest przenoszone przez połknięcie nawet mikroskopowych ilości substancji kałowych osoby zakażonej tym wirusem. Stąd czynniki ryzyka to spożywanie posiłków i wody przygotowywanej przez osoby zakażone, a także kontakty seksualne z osobą zakażoną. – WZW B jest przenoszone przez płyny ustrojowe takie jak np. krew i nasienie osoby zakażonej. Wirus zapalenia wątroby typu B przenosi się 50–100 razy łatwiej niż HIV. Najczęściej dochodzi do tego drogą seksualną oraz przez procedury związane z przerwaniem ciągłości skóry – przede wszystkim procedury medyczne i kosmetyczne (poprzez igły, strzykawki), ale też drogą stosowania dożylnych środków odurzających oraz z chorej matki na dziecko. – WZW C jest przenoszone przez płyny ustrojowe takie jak krew, czy wydzieliny z ciała osoby zakażonej. Na zakażenie wirusowym zapaleniem wątroby typu C w szczególności narażeni są ludzie uzależnieni od narkotyków. Do zakażenia może dojść również z trakcie porodu, kiedy matka jest nosicielką WZW C. Istnieje wówczas ogromne ryzyko przeniesienia choroby z matki na dziecko. Ponadto,okres laktacji również może spowodować przekazanie wirusa maluchowi Na chorobę narażeni są również pracownicy ochrony zdrowia. Operacje, zastrzyki, wizyty u dentysty, badania endoskopowe, dializy, pobrania krwi, transplantacje, transfuzje – to najczęstsze przyczyny nowych zakażeń. Warto wiedzieć, że do zarażenia wirusowym zapaleniem wątroby typu C może również dojść podczas zabiegów kosmetycznych, u fryzjera lub barbera, jeśli dojdzie do skaleczenia. Niezwykle łatwo zarazić się również w warunkach domowych, w trakcie używania tych samych przyrządów do manicure, pedicure lub depilacji i golenia, co osoba zarażona. Zabiegi kosmetyczne, tatuaże, piercing też zaliczamy do zachowań ryzykownych. Niewielu wie, że może zarazić się u fryzjera lub kosmetyczki, a najdotkliwiej chorobę znoszą młode kobiety. Cieszyć powinno to, że mamy bardzo skuteczne szczepienia przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby i jest to najbardziej efektywna profilaktyka. W przypadku stosunków seksualnych ryzyko wiąże się z uszkodzeniem naskórka lub błon śluzowych. Bójki i sporty kontaktowe również niosą ryzyko zakażenia. W przypadku udzielania pierwszej pomocy także należy dbać o profilaktykę, aby nie doszło do niezabezpieczonego kontaktu z krwią osoby poszkodowanej. PYTANIA I ODPOWIEDZI LEKARZY NA TEN TEMAT Zobacz odpowiedzi na pytania osób, które miały do czynienia z tym problemem: O czym świadczy powiększenie wątroby po wycięciu pęcherzyka żółciowego? - odpowiada lek. Tomasz Budlewski Co oznaczają problemy trawienne? - odpowiada mgr Maria Jagiełło Co oznacza trwale powiększona wątroba z następującą marskością? - odpowiada lek. Łukasz Wroński Wszystkie odpowiedzi lekarzy 6. Szczepionka przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby Obowiązkowe szczepienia na HBV, czyli wirusa odpowiedzialnego za WZW typu B, obejmują wszystkie polskie dzieci urodzone po 1986 roku. Najpierw (w 1993 roku) szczepienia te wprowadzono tylko w kilku województwach, by trzy lata później objęły one noworodki i niemowlęta w całym kraju. W 2000 roku rozpoczęły się szczepienia dla 14-latków, które urodziły się po 1986 roku. W związku z powyższym zanotowano duży spadek liczby zachorowań na ten rodzaj zapalenia wątroby. Wciąż jednak wielu Polaków urodzonych przed 1986 rokiem nie otrzymało ochronnego zastrzyku. Z kolei szczepionka na HAV nie jest obowiązkowa, a jedynie zalecana, więc nie jest też refundowana. Na świecie na WZW A choruje 1,4 mln ludzi, a na WZW B – 240 mln. W Polsce liczby te wynoszą odpowiednio 1500 oraz 500 tys. W przeciwieństwie do WZW typu B, nie istnieje żadna szczepionka chroniąca pacjentów przed wirusowym zapaleniem wątroby typu C. Z tego powodu niezwykle ważne jest uświadamianie pacjentów, aby unikali oni czynników ryzyka zakażenia. Dr hab. nauk medycznych, Bogumiła Litwińska z Laboratorium Zakładu Wirusologii Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego, przyznaje, że poszerzenie wiedzy pacjenta o chorobie to podstawa. Prowadzimy badania dotyczące rozprzestrzenienia się choroby. Jeśli chodzi o HCV, to te akcje edukacyjne są jedne z najistotniejszych, ponieważ przeciw chorobie nie ma szczepionki. Jest o tyle dobrze, że już są skuteczne leki, które powodują eliminację wirusa z organizmu - mówi WP abcZdrowie dr hab. Bogumiła Litwińska z Laboratorium Zakładu Wirusologii Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego. Okazuje się, że nie ma istotnych zmian w ilości wykrywanych zachorowań w stosunku do poprzednich lat. Jeśli są zauważalne, to w dużym stopniu zależą od aktualnego modelu testowania, tzn. komu zleca się badanie w tym kierunku i czy są dostępne jakieś duże akcje społeczne, czy są darmowe testy. Wtedy mogą być wahania w liczbie także wyników dodatnich, bo wiadomo, że im więcej osób jest badanych, tym więcej tych bezobjawowych zakażeń można wykryć. polecamy
.